Internet oszalał na punkcie tego warzywa. Piją fioletową kawę na potęgę. Mało kto wie, co naprawdę dostaje w kubku
Nowa matcha czy marketingowa fatamorgana?
Jeszcze dekadę temu o roślinie zwanej ube (pochrzyn skrzydlaty, łac. Dioscorea alata) poza Azją Południowo-Wschodnią słyszeli głównie botanicy oraz smakosze tradycyjnych kuchni świata. Na Filipinach bulwa ta od pokoleń służyła do wyrobu ube halaya – gęstego, słodkiego dżemu dodawanego do domowych wypieków i kultowego deseru halo-halo. Warzywo to ma delikatny, waniliowo-orzechowy posmak, trochę, jak nasz rodzimy topinambur, ale to nie smak wywołał globalne szaleństwo.
Kluczem okazał się kolor. W erze, w której jedzenie kupuje się wzrokiem i algorytmem na TikToku czy Instagramie, intensywny, naturalnie neonowy fiolet okazał się marketingową żyłą złota. Od Seulu i Tokio, przez Londyn, aż po warszawskie kawiarnie hipsterzy rzucili się na fioletowe cappuccino, lody i ciastka. Podobnie jak wcześniej w przypadku zielonej matchy czy pistacjowych kremów, globalna machina mody natychmiast wykreowała sztuczny głód.
Czytaj także
Zderzenie algorytmu z naturą
Problem w tym, że algorytmy mediów społecznościowych generują popyt w ułamku sekundy, ale prawa biologii pozostają niezmienne od tysiącleci:
-
Cykl wegetacji: Prawdziwe ube rośnie w ziemi od 6 do nawet 12 miesięcy.
-
Tradycyjna, ręczna uprawa: To roślina wymagająca, kapryśna pogodowo, uprawiana w większości przez drobne, rodzinne gospodarstwa, a nie zmechanizowane agro-korporacje.
-
Spadające plony: Według oficjalnych danych filipińskiego Departamentu Rolnictwa produkcja ube spadła z 14 000 ton w 2021 roku do niespełna 12 500 ton, podczas gdy światowe zapotrzebowanie eksplodowało.
W efekcie na rynku powstała potężna luka surowcowa.
Rząd w Manili mówi: „Dość”. Blokada eksportu w obronie suwerenności
Zamiast bezrefleksyjnie wyprzedawać zasoby za bezcen na zachodnie rynki, władze Filipin zareagowały stanowczo. Departament Rolnictwa wprowadził bezterminowy zakaz wywozu świeżych bulw ube oraz materiału siewnego i sadzonek za granicę.
Filipiński minister rolnictwa Francisco Tiu Laurel Jr. postawił sprawę jasno: państwu brakuje sadzonek na własne potrzeby, a Manila nie zamierza dopuścić do sytuacji, w której zagraniczna konkurencja – zwłaszcza dynamicznie wchodzące w ten segment Chiny czy Wietnam – przejmie unikalny materiał genetyczny i zepchnie filipińskich rolników na margines.
Dla Filipińczyków sprawa ma zresztą wymiar nie tylko gospodarczy, ale wręcz tożsamościowy. Na wyspie Bohol ube uchodzi niemal za dar Opatrzności i roślinę uświęconą – to właśnie te pożywne bulwy ratowały lokalną ludność przed śmiercią głodową podczas japońskiej okupacji w czasie II wojny światowej.
Co naprawdę pijesz w modnej kawiarni?
Jak w każdej napędzanej siecią modzie, gdy brakuje surowca, do gry wkracza cynizm producentów. Zagraniczne media branżowe oraz lokalni kucharze alarmują: ogromna część serwowanych dziś na Zachodzie „fioletowych przysmaków” prawdziwego ube nawet nie widziała.
Świeży pochrzyn zastępuje się tańszymi fioletowymi batatami, tapioką oraz syntetycznymi barwnikami spożywczymi i sztucznymi aromatami o chemicznym posmaku wanilii. Za kilkanaście czy kilkadziesiąt złotych w eleganckim kubku klient otrzymuje często jedynie sproszkowany cukier podbarwiony pigmentem – w sam raz do zdjęcia na relację, znacznie gorzej dla zdrowia i żołądka.
Filipińska blokada to rzadki przykład sytuacji, w której narodowy interes rolników i ochrona rodzimego dziedzictwa wzięły górę nad chwilową gorączką zagranicznych rynków. Pozostaje pytanie, czym zachłysną się media społecznościowe, gdy fioletowy szał ostatecznie opadnie?
źr. wPolsce24 za www.independent.co.uk
