Ciemna kasa mecenasa. Giertych, Al-Kaida i wojna na Ukrainie
Sprawę związaną z założoną w Liechtensteinie firmą Utrisque Iuris Anstalt opisywał niedawno portal money.pl. Wcześniej informował o niej także, w kontekście afery Polnordu, dziennikarz śledczy Leszek Kraskowski.
Na czym polega sprawa firmy z Liechtensteinu?
Dokumenty dotyczące Utriusque Iuris Anstalt złożył w prokuraturze Generalny Inspektor Informacji Finansowej. Powód? Podejrzenie prania przez tę spółkę brudnych pieniędzy, wyprowadzanych z Polnordu. Giełdowa firma przelewała bowiem najbliższemu współpracownikowi Romana Giertycha, Sebastianowi J. ps. „Foka” po 120 tysięcy złotych miesięcznie. Te same kwoty – 120 tysięcy złotych miesięcznie – były wielokrotnie w ciągu 2013 roku przelewane z konta Utriusque Iuris Anstalt na konto kancelarii Romana Giertycha.
Raj podatkowy i spółka-widmo
Liechtenstein to raj podatkowy i miejsce, gdzie zakładane są spółki mające ukrywać pieniądze. Lokalne prawo pozwala na tworzenie spółek, które są właściwie niemożliwe do prześwietlenia dla organów finansowych. Tak jest przypadku formy prawnej „Anstalt”, wykorzystanej w tej sprawie. Uwidoczniani są wyłącznie przedstawiciele zarządu, nie sposób ustalić, kto jest realnym beneficjentem działań firmy.
Utriusque Iuris Anstalt została założona w kwietniu 2012 roku. W zarządzie znalazła się pracownica kancelarii Romana Giertycha J.K. (imię i nazwisko znane redakcji). Była ona typowym „słupem”, jej rola skończyła się właściwie na złożeniu potwierdzonego notarialnie podpisu, który znalazł się potem na dokumentach rejestrowych liechtensteińskiej spółki.
Rosjanka od pieniędzy
Innym członkiem zarządu była Wiktoria Olegowna Kriażewa, urodzona w Pietrozawodsku Rosjanka z francuskim paszportem, reprezentująca podmiot o nazwie Swiss Protecta z innego raju podatkowo-finansowego, Panamy.
To na niej skupiła się uwaga mediów i komentatorów odnoszących się do nowego wątku sprawy Polnordu i Giertycha.
Kriażewa jest specjalistką od ukrywania pieniędzy. Obsługiwała m.in. działającego w Stanach Zjednoczonych rosyjskiego finansistę-aferzystę Jakowa Szlaposznika. Trzymał on pieniądze w zarejestrowanej na Bermudach Lexor Foundation. Kriażewa była w 2014 roku członkiem zarządu Lexor Foundation i reprezentowała ją oficjalnie w postępowaniu przeciwko Szlaposznikowi przed CFTC (Commodity Futures Trading Commission) w USA.
Kriażewa była związana także z zarejestrowaną w Szwajcarii spółką Tangem, firmą działającą w branży kryptowalut. Założyli ją menadżerowie strategicznego dla reżimu Putina koncernu naftowego Sibur.
Prawnik z Vaduz i Pandora Papers
Ale jeszcze ciekawszą postacią w sprawie Utriusque Iuris Anstalt był Frank Zindel, prawnik ze stolicy Liechtensteinu Vaduz, partner w kancelarii Schreiber&Zindel Treuhand-Anstalt. Kancelaria specjalizuje się w zakładaniu i zarządzaniu liechtensteńskimi strukturami offshore, asset protection (co mniej więcej znaczy – ukrywaniem pieniędzy) oraz obsłudze międzynarodowych klientów. Zindel pełni rolę trust managera, reprezentanta i członka rad fundacji w wielu podmiotach.
Jedną z nich był Utriusque Iuris Anstalt, czyli firma, z której szły przelewy do kancelarii Giertycha i co do której Generalny Inspektor Informacji Finansowej nabrał podejrzeń w kwestii możliwości prania brudnych pieniędzy.
Nazwisko Zindla i nazwa jego liechtensteinskiej kancelarii pojawiają się w aktach gigantycznych afer związanych z ukrywaniem i praniem pieniędzy – Pandora Papers i Panama Papers. W dokumentach znanych jako Panama Papers można odnaleźć go jako pośrednika w spółkach z lat 90. i 00. Przeglądając Pandora Papers odnajdujemy go m.in. w założonej w 2014 roku spółce Marysdale Investments Limited z Brytyjskich Wysp Dziewiczych. Jej likwidatorem był Engelbert Schreiber junior z jego liechtensteinskiej kancelarii.
Kremlowski oligarcha i finansowanie wojny z Ukrainą
Zindel ma też bardzo mocne związki z Rosją. W przeciwieństwie do Kriażewej sięgają one samego topu tamtejszego establishmentu gospodarczego. Pod adresem kancelarii Franka Zindla zarejestrowano HREF Foundation, która była znaczącym akcjonariuszem spółki powiązanej z interesami niejakiego Sergieja Gordiejewa. HREF była klasyczną strukturą służącą do ochrony pieniędzy oligarchy. Zindel pełnił w niej funkcję trust managera i członka rady fundacji.
Urodzony w 1972 roku Siergiej Gordiejew to rosyjski miliarder. Jest głównym udziałowcem grupy PIK, największego dewelopera w Rosji.
Według ustaleń dziennikarzy śledczych i amerykańskiego Departamentu Skarbu spółki powiązane z PIK (m.in. Inżtiepłoprogres i General Contractor MFS) kontraktowały ochotników do oddziałów walczących przeciwko Ukrainie. Firmy Gordejewa oferowały potencjalnym żołnierzom, poza oficjalnym żołdem, 400 tys. rubli za zaciągnięcie się i od 100 do 300 tys. rubli za miesiąc walki na Ukrainie.
W lutym 2024 r. Gordiejew oraz kilka spółek z grupy PIK zostali objęci sankcjami USA za „materialne i organizacyjne wspieranie wojny”. Co oczywiste, Gordiejew znajduje się także na ukraińskiej. 16 grudnia 2024 roku, w ramach 15. pakietu sankcji antyrosyjskich, został dodany, wraz ze swoimi głównymi spółkami, do listy sankcyjnej Unii Europejskiej.
Bractwo Muzułmańskie, Ahmed Nasreddin, Al-Kaida
Jeszcze mroczniejsza jest przeszłość Franka Zindla. Prawnik obsługujący interesy rodziny Giertychów został w 2004 roku oskarżony o pranie i ukrywanie pieniędzy mających służyć finansowaniu muzułmańskich terrorystów.
Frank Zindel oraz jego kancelaria Schreiber & Zindel Treuhand-Anstalt pojawiają się w pozwie złożonym przez rodziny ofiar zamachów z 11 września 2001 roku. Powodowie zarzucali im świadczenie usług trustowych i finansowych, które miały pomagać w ukrywaniu, transferowaniu i praniu pieniędzy w założonej przez Bractwo Muzułmańskie międzynarodowej sieci finansowej Al-Taqwa. Zarządzał nią oskarżany o finansowanie terrorystów Ahmed Idrisa Nasreddin. On sam i Al-Taqwa zostali oskarżeni przez rząd Stanów Zjednoczonych o finansowanie stojącej za zamachami organizacji Osamy bin Ladena – Al-Kaidy.
Stanowisko prokuratury: „Analiza dowodów nie pozwoliła na uwzględnienie zdarzeń”
Mimo, że prokuratura dysponowała materiałami dotyczącymi Utriusque Iuris Anstalt w ogóle nie zajęła się tym wątkiem.
- Podmiot o nazwie Utriusque Iuris Anstalt występował w materiale dowodowym, jako jeden z wielu, w zakresie ustalania przepływu środków finansowych badanych w sprawie, jednakże analiza dowodów nie pozwoliła na uwzględnienie tych zdarzeń jako elementu prania brudnych pieniędzy – informuje w piśmie do telewizji wPolsce24 rzeczniczka Prokuratury Regionalnej w Lublinie Beata Syk-Jankowska.
W 2025 roku sprawa Romana Giertycha, będąca częścią śledztwa dotyczącego wyprowadzania pieniędzy z Polnordu, została umorzona. Zdaniem lubelskich śledczych sprawa śledczy postąpili zgodnie z prawem i zasadami sztuki. Prokuratura zapewnia też, że Giertych nie wywierał na nią żadnych nacisków.
Stanowisko Romana Giertycha: wszystko zgodnie z prawem
Roman Giertych konsekwentnie zaprzecza wszystkim stawianym mu w związku ze sprawą Polnordu zarzutom. Twierdzi, że działania prokuratury przeciwko niemu miały charakter polityczny.
Poseł Koalicji Obywatelskiej informuje, że spółka w Liechtensteinie została założona przez jego żonę, Barbarę Giertych, która chciała przenieść swoją działalność w sprawach sporów małżeńskich również na teren Roty Rzymskiej. Giertych podkreśla, że wszystko odbyło się legalnie a spółka przyniosła straty.
Emisja reportażu „Giertych. Ciemna kasa mecenasa” w telewizji wPolsce24 w poniedziałek o godz. 20.10.
źr. wPolsce24
Czytaj także
