Suwerenność tylko na papierze? Nawet pomoc dla Polaków wymaga zgody Brukseli
Rząd w Warszawie musiał odpowiedzieć na zastrzeżenia Komisji Europejskiej dotyczące obniżenia VAT na paliwa z 23 do 8 proc. w ramach programu „Ceny Paliw Niżej”.
Powód? Zdaniem Brukseli taka decyzja jest niezgodna z unijną dyrektywą VAT, która nie przewiduje obniżonych stawek dla paliw silnikowych. Innymi słowy – państwo członkowskie nie może swobodnie zdecydować, że chce obniżyć podatki, by pomóc własnym obywatelom. „KE uważnie analizuje polską odpowiedź” – przekazała rzeczniczka KE Louise Bogey, o czym poinformowała dobrze zorientowana w realiach brukselskiej biurokracji korespondenta RMF Katarzyna Szymańska-Borginion.
Polska się tłumaczy: to pomoc dla ludzi
W swoim stanowisku polski rząd przekonuje, że obniżka VAT to działanie konieczne w obliczu kryzysu wywołanego konfliktami na Bliskim Wschodzie i gwałtownym wzrostem cen energii. Warszawa podkreśla, że rozwiązanie ma charakter tymczasowy i wyjątkowy, osłonowy wobec rosnących kosztów życia i ukierunkowany na ochronę najbardziej wrażliwych grup społecznych.
Rząd argumentuje, że drogie paliwo napędza wzrost cen praktycznie wszystkiego – od transportu po produkty codziennego użytku – uderzając bezpośrednio w gospodarstwa domowe.
Bruksela „daje czas” – ale kontrola zostaje
Na razie Komisja Europejska nie zdecydowała się na sankcje wobec Polski. Jak ustalono, Bruksela „daje Warszawie trochę czasu”, analizując przedstawione wyjaśnienia.
Nie zmienia to jednak faktu, że całe postępowanie pokazuje skalę kontroli, jakiej podlegają państwa członkowskie. Nawet czasowe i uzasadnione działanie osłonowe musi być zgodne z unijnymi regulacjami – albo grozi konsekwencjami prawnymi, włącznie z pozwem do Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Słowacja i Węgry dostaną "za swoje"
Tymczasem sankcje i kary już na pewno spotkają Węgry i Słowację. Różnica między Polską a tymi krajami polega na szczegółach – ale to właśnie one decydują o reakcji Brukseli. W tych państwach wprowadzono rozwiązania dyskryminujące kierowców z innych krajów UE, którzy musieli płacić więcej za paliwo niż obywatele lokalni. Dla Komisji było to uderzenie w fundament wspólnego rynku.
Polska zastosowała jednolitą stawkę dla wszystkich, a dodatkowo prowadziła wcześniejsze konsultacje z KE. To wystarczyło, by – przynajmniej na razie – uniknąć formalnych sankcji. Innymi słowy - w Polsce niemieccy kierowcy mogli korzystać z tańszych paliw na przygranicznych stacjach, ale w cudzoziemcy w Słowacji i na Węgrzech już nie.
Europa regulacji
Sytuacja wokół obniżonego VAT na paliwa pokazuje szerszy problem. Państwa członkowskie, nawet w obliczu kryzysu energetycznego, nie mogą w pełni swobodnie kształtować własnej polityki podatkowej. Zamiast szybkich decyzji dostosowanych do lokalnych realiów pojawia się konieczność konsultacji, uzasadnień i oczekiwania na ocenę instytucji unijnych. W praktyce oznacza to jedno: nawet działania mające bezpośrednio ulżyć obywatelom mogą stać się przedmiotem sporów prawnych i politycznych na poziomie europejskim. I nic nie pomaga fakt, że na czele takiego czy innego rządu stoi człowiek, który twierdzi, że "w Unii go nikt nie ogra".
źr. wPolsce24 rmf24.pl
