Świat

Własna rakieta, własne satelity. Europa przełamuje kosmiczną dominację USA i Rosji

opublikowano:
Rakieta Spectrum firmy Isar Aerospace startuje z kosmodromu Andøya w Norwegii, pozostawiając jasny ślad na nocnym niebie.
Rakieta Spectrum wystartowała z norweskiej Andøyi i wyniosła satelity na orbitę, pokazując, że Europa może rozwijać własne, niezależne systemy wynoszenia ładunków (fot. isaraerospace)
Niemiecka firma Isar Aerospace jako pierwsza europejska spółka wyniosła satelity na orbitę przy użyciu własnej rakiety nośnej. Start z norweskiego portu kosmicznego to przełom w walce o uniezależnienie Europy od zagranicznych rakiet.

Drugie podejście – tym razem z ładunkiem

Rakieta Spectrum o wysokości 28 metrów i średnicy 2 metrów wystartowała z portu kosmicznego Andøya w Norwegii, wynosząc swój ładunek na niską orbitę okołoziemską. To był drugi lot tej rakiety – pierwszy, przeprowadzony w 2025 roku, ograniczył się do zaledwie 30-sekundowego przelotu nad platformą startową, po czym spadł do morza.

Tym razem misja, nazwana "Onward and Upward", zakończyła się pełnym sukcesem. Na pokładzie znalazło się sześć ładunków komercyjnych i edukacyjnych, w tym kilka CubeSatów (małych satelitów) oraz moduł mający sprawdzić nowe technologie w przestrzeni kosmicznej i dać europejskim studentom praktyczne doświadczenie w tej dziedzinie.

Rakieta Spectrum jest wyposażona w dziesięć silników – dziewięć w pierwszym stopniu i jeden w drugim. Jest zaprojektowana do wynoszenia ładunków o masie do 1000 kilogramów na niską orbitę okołoziemską. To stawia ją w gronie konkurencyjnych rozwiązań dla małych i średnich satelitów.

"Historyczne wydarzenie" – komentuje szef ESA

Start rakiety Spectrum spotkał się z entuzjastycznym przyjęciem ze strony Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA). Dyrektor generalny ESA, Josef Aschbacher, nazwał to wydarzenie historycznym i określił je jako pierwszy przypadek europejskiego konkurenta w sektorze rakiet nośnych, który dotarł na orbitę. Jak podkreślił, Isar Aerospace, założona zaledwie osiem lat temu, zrobiła ważny krok w kierunku bardziej zróżnicowanego i samodzielnego europejskiego sektora kosmicznego.

To pierwsza europejska firma, która dotarła na orbitę przy użyciu własnej rakiety nośnej" – dodała Géraldine Naja, dyrektorka ds. transportu kosmicznego w ESA, gratulując zaangażowanym zespołom i zapowiadając kolejne starty z Andøyi w najbliższej przyszłości.

Misja była wspierana przez program ESA Boost!, który finansuje komercyjne inicjatywy w zakresie transportu kosmicznego. Isar Aerospace wcześniej otrzymała wsparcie za pośrednictwem Centrum Inkubacji Biznesu agencji, a także wygrała pierwszą edycję konkursu ogłoszonego przez Niemiecką Agencję Kosmiczną (DLR). W 2025 roku Isar Aerospace została wybrana do udziału w programie European Launcher Challenge, który zobowiązuje dostawców do przeprowadzenia orbitalnego startu przed 2027 rokiem. Dzięki temu lotowi spółka jako pierwsza osiągnęła pierwszy kamień milowy programu.

Wyścig europejskich firm

Sukces Isar Aerospace wpisuje się w okres silnego ożywienia europejskiego ekosystemu mikrolauncherów. Firmy takie jak hiszpańska PLD Spac również zaczęły zdobywać kontrakty w ramach tego samego programu. Pod koniec sierpnia ESA podpisała z firmą z Alicante umowę wartą 158,9 mln euro, która ma zwiększyć częstotliwość startów rakiety MIURA 5. Wszystkie te działania mają jeden cel: ograniczenie europejskiej zależności od zagranicznych rakiet nośnych przy wynoszeniu satelitów na orbitę.

Do tej pory Europa w dużej mierze polegała na rakietach Ariane (francusko-włoski koncern Arianespace) oraz na rosyjskich Sojuzach, a także na komercyjnych usługach SpaceX. Awaria i opóźnienia w programie Ariane 6 oraz utrata dostępu do rosyjskich rakiet po inwazji na Ukrainę uświadomiły europejskim decydentom, jak krucha jest niezależność kosmiczna Starego Kontynentu.

Sukces Isar Aerospace pokazuje, że europejskie start-upy mogą konkurować z największymi graczami na rynku kosmicznym. A to dopiero początek – w najbliższych latach możemy spodziewać się kolejnych udanych startów z norweskiego portu Andøya oraz z europejskich kosmodromów.

źr. wPolsce24 za Euronews/ESA/Isar Aerospace

 

Świat

Exit polls: AfD wygrywa wybory w Saksonii-Anhalt z 44,5 proc. CDU kanclerza Merza z fatalnym wynikiem

opublikowano:
Uczestnicy wydarzenia AfD świętują na scenie z niemieckimi flagami i tablicami „Vision 2026 – Deutschland zuerst”.
AfD świętuje po ogłoszeniu wstępnych wyników wyborów (fot. PAP/EPA)
Z poparciem na poziomie 44 proc. prawicowo-populistyczna Alternatywa dla Niemiec (AfD) zwyciężyła w niedzielnych wyborach do parlamentu kraju związkowego Saksonia-Anhalt – wynika z exit pollu przeprowadzonego dla stacji ZDF. Według drugiego badania, dla stacji ARD, AfD uzyskała 44,5 proc. głosów. CDU kanclerza Friedricha Merz zanotowała w obu sondażach 18,5 proc.
Świat

Siedział w pierwszej klasie, znęcał się nad pasażerami i ugryzł jednego z nich. Wylądował przyklejony taśmą do fotela

opublikowano:
Agresywny pasażer American Airlines obezwładniony i przyklejony taśmą do fotela podczas lotu 618
Agresywny pasażer został obezwładniony przez współpasażerów i zabezpieczony taśmą oraz elastycznymi kajdankami. Lot American Airlines 618 awaryjnie skierowano do Baltimore (graf. AI)
Pasażer, który wszczął awanturę na pokładzie samolotu American Airlines, został obezwładniony za pomocą elastycznych kajdanek i taśmy klejącej. Maszyna musiała awaryjnie lądować w Baltimore, gdy mężczyzna stał się agresywny, uderzył sąsiadów i wyzywał ich.
Świat

"Rodzice dobrze mnie wychowali". Znana prezenterka TV skazana za handel narkotykami, sąd nie miał litości

opublikowano:
Egipska prezenterka Sarah Khalifa została skazana na karę śmierci za przestępczość narkotykową
(fot. ilustracyjna Pexels)
Popularna egipska prezenterka TV Sarah Khalifa była oskarżona o udział w grupie przestępczej, która produkuje narkotyki. Sąd nie miał dla niej litości.
Świat

60 tysięcy zatrzymanych za słowa w sieci. Eksperci biją na alarm, a Polska szykuje nowe prawo

opublikowano:
Wielka Brytania stała się miejscem, w którym wolność słowa jest zagrożona
Wielka Brytania stała się miejscem, w którym wolność słowa jest zagrożona (fot. shutterstock)
Wielka Brytania staje się ponurym poligonem doświadczalnym lewicowo-liberalnej cenzury. Jak ujawnia brytyjski „Daily Mail”, w ciągu ostatnich pięciu lat zatrzymano tam ponad 60 tysięcy osób za tzw. „przestępstwa komunikacyjne” i niepoprawne wpisy w mediach społecznościowych. Podczas gdy ulice brytyjskich miast borykają się ze skokiem przestępczości, policja ściga internautów za „niewłaściwe słowa”. Pytanie brzmi: jak daleko od tego orwellowskiego koszmaru znajduje się dzisiejsza Polska pod rządami obecnej koalicji?
Świat

Koniec szwajcarskiego raju dla milionerów. Importowane gangi i przestępczość zza granicy uderzają w serce Europy

opublikowano:
Szwajcaria przestaje być rajem dla milionerów
Szwajcaria przestaje być rajem dla milionerów (fot. shutterstock)
Przez dekady Szwajcaria uchodziła za oazę spokoju, porządku i nienaruszalnego prawa własności. Dziś ten bezpieczny świat pęka pod naporem zorganizowanej przestępczości zza zachodniej granicy. Jak wynika z ustaleń Tomasza Skowronka opublikowanych na łamach Wirtualnej Polski, zamożne rezydencje wokół Jeziora Genewskiego stały się celem bezwzględnych grup przestępczych operujących z terytorium Francji.
Świat

Gigantyczna erupcja wulkanu paraliżuje Azję. Ponad 200 odwołanych lotów, zamknięte szkoły i apel do turystów: odłóżcie wyjazdy!

opublikowano:
erupcja Krakatau
erupcja Krakatau (fot. PAP/EPA/INDONESIAN GEOLOGICAL AGENCY)
Potężna chmura popiołu wulkanicznego osiągająca wysokość nawet 15 kilometrów doprowadziła do paraliżu komunikacyjnego w Azji Południowo-Wschodniej. Władze Indonezji zamknęły pięć portów lotniczych – w tym główne lotnisko w Dżakarcie. Mieszkańcy i turyści zmagają się z opadem pyłu, a służby ratunkowe apelują o niewychodzenie na zewnątrz. Eksperci i agencje podróżne jednogłośnie ostrzegają podróżnych przed wyprawami w ten rejon.