Gospodarka

Skandal w Inspekcji. Urzędnicy potwierdzają: „Skończyły się pieniądze na kontrolę polskiego mięsa”

opublikowano:
Weterynarz podczas kontroli warchlaków
Weterynarz podczas kontroli warchlaków (fot. shutterstock)
Resort finansów umywa ręce i odsyła do ministerstwa rolnictwa, a terenowe inspektoraty oficjalnie potwierdzają to, przed czym ostrzegaliśmy: budżet na wynagrodzenia dla urzędowych lekarzy weterynarii po prostu się skończył. Państwo zbija kapitał na sukcesach eksportowych polskiego mięsa, podczas gdy ludzie, którzy ten sukces wypracowali i gwarantują bezpieczeństwo żywności, od miesięcy pracują za darmo.

Przed naszą wczorajszą publikacją dotyczącą dramatycznej sytuacji w rzeźniach i braku wypłat dla Urzędowych Lekarzy Weterynarii (ULW), redakcja zwróciła się z oficjalnymi pytaniami do Ministerstwa Finansów oraz Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Odpowiedzi – a właściwie ich charakter – obnażają całkowitą bezradność i chaos w strukturach państwowych.

Ministerstwo Finansów umywa ręce, MRiRW milczy

Ministerstwo Finansów uznało, że problem braku funduszy na kluczowy sektor bezpieczeństwa żywnościowego państwa... go nie dotyczy:

Sugerujemy kontakt z Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi jako właściwym w tym temacie” – ucięło krótko biuro prasowe resortu finansów.

Resort rolnictwa do momentu publikacji niniejszego materiału nie przesłał odpowiedzi.

Przełomowa i zarazem zatrważająca informacja nadeszła jednak z terenu – od Wojewódzkiego Inspektoratu Weterynarii w Siedlcach (woj. mazowieckie).

Zastępca Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii, lek. wet. Anna Duras, oficjalnie potwierdziła, że państwowa kasa jest pusta:

„Środki na wypłaty przewidziane w ustawie budżetowej dla lekarzy wyznaczonych wyczerpały się. Zobowiązania za czynności wykonywane przez lekarzy wyznaczonych są znaczące i na bieżąco zgłaszane Głównemu Lekarzowi Weterynarii. Obecnie czekamy na uzyskanie zgody od Głównego Lekarza Weterynarii na złożenie wniosku o rezerwę celową” – czytamy w odpowiedzi nadesłanej do redakcji.

Inspektorat dodał wprawdzie, że część zaległości w sierpniu udało się załatać środkami z rezerwy wojewody mazowieckiego, jednak to zaledwie kropla w morzu potrzeb. Z informacji płynących z branżowych forów wynika, że problem nie dotyczy wyłącznie Mazowsza – zapaść finansowa uderza m.in. w Wielkopolskę i kolejne regiony kraju.

Jak to wygląda w praktyce. ULW nadzorują zakład. Po miesiącu nadzoru wystawiana jest przez Inspekcję nota obciążeniowa dla zakładu. Zakład płaci na indywidualny rachunek konkretnego PIW. Ten rachunek jest zarządzany przez ministerstwo (PIW nie może zarządzać finansami). W efekcie są to pieniądze budżetu.

Dlaczego zatem lekarze nie dostają pieniędzy? Ponieważ z budżetu nie wróciły. Wynagradzanie ULW wygląda następująco. Powiatowy Lekarz Weterynarii zgłasza zapotrzebowanie do Wojewódzkiego Inspektoratu Weterynarii, ten do wojewody, potem jest MRiRW i na koniec MF. 

Na jakim etapie się pieniądze wyczerpały? Trudno powiedziec. Według przepisów rząd może dokonać przesunięć budżetu, o ile zachodzi taka potrzeba. To doprowadza do obcięcia budżetów w poszczególnych departamentach ministerstw. I najprawdopodobniej z tym mamy do czynienia obecnie. Pieniądze wydano na inne cele: odszkodowania, na walkę z ptasią grypą i ASF, bo przecież dla urzędników to wszystko "jeden worek". Tylko dlaczego koszty ponoszą weterynarze? 

Bezpieczeństwo eksportu na kredyt weterynarzy

Sytuacja jest bezprecedensowa. Z danych resortu rolnictwa wynika, że w Polsce czynności urzędowe wykonuje ponad 5 tysięcy wyznaczonych urzędowych lekarzy weterynarii. To na ich barkach spoczywa nadzór nad ubojem bydła, trzody i drobiu oraz monitoring zakaźnych chorób zwierząt.

Szczególnie bulwersuje fakt, że brak płynności dotyka programu monitoringu chorób zakaźnych, za który lekarze nie otrzymują wynagrodzeń już od marca. To właśnie dzięki ich kilkunastoletniej, tytanicznej pracy w terenie Polska uzyskała status kraju wolnego od trzech groźnych chorób bydła: gruźlicy, brucelozy i enzootycznej białaczki bydła.

Status ten był bezwzględnym warunkiem otwarcia rynków trzecich i ekspansji polskiej wołowiny na cały świat – czym przedstawiciele rządu i Głównego Inspektoratu Weterynarii chętnie chwalą się podczas zagranicznych misji gospodarczych. Sukces ten ufundowano jednak pracą ludzi, którym dziś państwo nie płaci, licząc na to, że „z poczucia obowiązku” i tak pojawią się w gospodarstwach i zakładach mięsnych.

Stawki z 2011 roku i fikcja podwyżek

Frustrację środowiska potęguje fakt, że urzędowi lekarze weterynarii wykonują wysoce specjalistyczną, odpowiedzialną pracę według taryfikatora, który... nie był waloryzowany od 2011 roku. Próbę zmian podjął minister Henryk Kowalczyk w rządzie PiS, ale po zmianie władzy proponowane rozwiązania przepadły. 

Z kolei przedstawiony niedawno przez ministerstwo projekt nowego rozporządzenia w sprawie wynagrodzeń spotkał się z miażdżącą krytyką samorządu lekarsko-weterynaryjnego. Krajowa Izba Lekarsko-Weterynaryjna (KILW) wydała skrajnie negatywną opinię o dokumencie, wskazując m.in., że:

  • Proponowane stawki nadal nie pokrywają realnych kosztów prowadzenia działalności i dojazdów;

  • Rządowe propozycje rozmijają się z realiami rynkowymi i nie rozwiązują kryzysu kadrowego w inspekcji;

  • Państwo próbuje nakładać kolejne obowiązki i rygory bez zapewnienia stabilnego, godnego finansowania.

Rzeźnie staną?

Jeżeli rząd natychmiast nie uruchomi rezerwy celowej i nie ureguluje narastających od miesięcy zaległości, polskiemu sektorowi mięsnemu grozi paraliż. Bez pieczęci i obecności urzędowego lekarza weterynarii żaden legalny ubój nie może się odbyć, a towar nie opuści zakładu.

Dziś bezpieczeństwo żywnościowe milionów Polaków oraz wielomiliardowy eksport opierają się wyłącznie na cierpliwości weterynarzy. Ta jednak gwałtownie się kończy.

To jednak nie koniec, z informacji, które otrzymujemy wynika, że na podobne problemy skarżą się również inspektorzy innych organów kontrolnych, m. in. IJHARS. Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, sprawuje nadzór nad jakością handlową artykułów rolno-spożywczych w produkcji i obrocie, w tym wywożonych za granicę, kontrolę jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych sprowadzanych z zagranicy, w tym kontrolę graniczną tych artykułów, dokonywanie oceny i wydawanie świadectw w zakresie jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. 

Do sprawy będziemy wracać. 

źr. wPolsce24

Gospodarka

Co dzieje się w Grupie Azoty? Były minister ujawnia szokujące kulisy zatrzymania produkcji polimerów

opublikowano:
Marek Gróbarczyk uderza w Donalda Tuska
Marek Gróbarczyk uderza w Donalda Tuska (fot. wPolsce24)
W porannym programie na antenie telewizji wPolsce24 gościem rozmowy był Marek Gróbarczyk, poseł Prawa i Sprawiedliwości oraz były minister gospodarki morskiej i żeglugi śródlądowej. Wywiad dotyczył kondycji polskiej gospodarki, prognoz budżetowych na 2027 rok, sytuacji w Grupie Azoty oraz przyszłości polskich portów. Audycję poprzedził krótki serwis informacyjny podsumowujący bieżące wydarzenia w kraju i na świecie.
Gospodarka

Gigantyczny kryzys w polskim meblarstwie! Padły dwa znane zakłady, zdesperowani ludzie idą na Warszawę

opublikowano:
Fabryka mebli
(fot. ilustracyjna/ pexels)
Filar polskiej gospodarki zwija się na naszych oczach – w wyniku upadłości fabryk mebli Andrewex w Sławnie oraz Telmex w Biskupcu pracę straci łącznie ponad 350 osób.
Gospodarka

Niespotykana sytuacja przed końcem roku. Polacy zderzą się z najdłuższą przerwą handlową w historii?

opublikowano:
Klienci podczas zakupów
Przedsiębiorcy apelują o szybką zmianę przepisów. (fot. Fratria/ Liudmyla Kazakova)
Tegoroczny grudzień przyniesie sytuację, jakiej w polskim handlu nie było od lat. Układ kalendarza wokół świąt Bożego Narodzenia sprawi, że placówki spożywcze będą zamknięte przez cztery dni z rzędu. W odpowiedzi na te zagrożenia Polska Organizacja Handlu i Dystrybucji wystosowała pilny apel do parlamentarzystów z prośbą o umożliwienie otwarcia sklepów w niedzielę 27 grudnia.
Gospodarka

Bruksela kolejny raz uderza w Tuska. Polacy zignorowani

opublikowano:
Siedziba Parlamentu Europejskiego w Brukseli
(fot. Fratria)
Unijna machina klimatyczna znowu uderza w kieszenie zwykłych obywateli, a głos Warszawy po raz kolejny trafia w próżnię. Z poufnych dokumentów z Brukseli, do których dotarła rozgłośnia RMF FM, wynika wprost: irlandzka prezydencja w Radzie UE całkowicie wykreśliła kluczowy postulat Polski dotyczący zablokowania lub odroczenia wejścia w życie podatku ETS2. Chodzi o drakońskie opłaty emisyjne, które bezpośrednio podbiją koszty ogrzewania domów oraz ceny paliw na stacjach.
Gospodarka

Słowa wiceministra oburzyły górników. „Chcą nas wykończyć”

opublikowano:
górnik na tle węgla
(fot. ilustracyjna/ pexels)
Protest w kopalni Lubelski Węgiel "Bogdanka" przybiera na sile, a napięcie między załogą a stroną rządową sięga zenitu. Gdy wiceminister aktywów państwowych oświadczył, że zakład ma się dobrze, a działania protestujących nazwał dywersją pisaną cyrylicą, w kopalni zawrzało. Górnicy nie kryją oburzenia i wprost odpowiadają reprezentantowi rządu, zarzucając mu próbę przykrycia własnej nieudolności oraz obrazę ludzi, którzy walczą o przetrwanie swojego zakładu pracy.
Gospodarka

Wszystko jasne. Narodowy Bank Polski zabrał głos w sprawie pieniędzy Trybunału Konstytucyjnego

opublikowano:
Zarząd NBP zabrał głos w sprawie pieniędzy dla TK
Zarząd NBP zabrał głos w sprawie pieniędzy dla TK (fot. wPolsce24)
Narodowy Bank Polski (NBP) przedstawił oficjalne stanowisko dotyczące obsługi bankowej Trybunału Konstytucyjnego. Podczas wystąpienia prasowego w siedzibie banku głos zabrał członek zarządu NBP Paweł Szałamacha, informując o czasowym wstrzymaniu możliwości realizowania zleceń płatniczych z rachunków tej instytucji.