Zdrowie

Potrzebna zmiana czy prawniczy bubel? Tłumaczymy, dlaczego ustawa „Lex Szarlatan” budzi tak ogromne emocje

opublikowano:
Widok przez szybę z napisem ‘SALA CHORYCH’ do sali szpitalnej, w której personel medyczny opiekuje się pacjentami w łóżkach
Szpitalna sala chorych (fot. Andrzej Wiktor/Fratria)
Nowelizacja ustawy o prawach pacjenta wywołała jedną z najgorętszych debat tego roku. Podczas gdy lekarze apelują o powstrzymanie groźnych naciągaczy, krytycy ostrzegają przed nadmierną władzą urzędników i cenzurą. Na czym polega spór o „Lex Szarlatan”?

Nowelizacja ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta – określana w debacie publicznej mianem „Lex Szarlatan” – zakończyła ścieżkę parlamentarną i oczekuje na decyzję głowy państwa.

Regulacja ma stanowić odpowiedź na rosnącą skalę dezinformacji medycznej oraz żerowania na osobach ciężko chorych. Projekt ten stał się jednak zarzewiem ostrego konfliktu prawnego, etycznego i społecznego, dzieląc środowiska medyczne, prawnicze oraz branżę medycyny naturalnej.

Skala zjawiska: z czym ma walczyć nowe prawo?

Według danych przytaczanych w ocenie skutków regulacji, w Polsce zarejestrowanych jest blisko 40 tysięcy podmiotów świadczących usługi z zakresu medycyny niekonwencjonalnej, uzupełniającej czy paramedycznej. Szacuje się, że nawet od kilku do kilkunastu tysięcy z nich może stosować praktyki wątpliwe lub bezpośrednio zagrażające zdrowiu pacjentów.

Dotychczasowe przepisy ograniczały uprawnienia kontrolne Rzecznika Praw Pacjenta (RPP) niemal wyłącznie do zarejestrowanych podmiotów leczniczych, uniemożliwiając szybkie interwencje wobec firm i osób działających na styku marketingu i szarej strefy medycznej.

Argumenty zwolenników: bezpieczeństwo i ratowanie ludzkiego życia

Środowiska lekarskie, naukowcy oraz resort zdrowia jednoznacznie opowiadają się za podpisaniem ustawy, wskazując na dramatyczne skutki działalności naciągaczy:

  • Ochrona przed zaniechaniem leczenia: Medycy regularnie alarmują o przypadkach osób z ciężkimi diagnozami (zwłaszcza onkologicznymi), które pod wpływem internetowych obietnic rezygnują z chemioterapii na rzecz niesprawdzonych kuracji, wracając do szpitali w stanie terminalnym.

  • Skuteczne narzędzia walki z dezinformacją: Ustawa pozwala na szybkie nakładanie kar (do 1 mln zł) oraz blokowanie lub przekierowywanie witryn internetowych promujących szkodliwe treści. Dotychczasowa droga sądowa była zbyt powolna, by zapobiegać tragediom.

  • Ochrona osób najbardziej bezbronnych: Przepisy wprowadzają bezwzględny zakaz stosowania niesprawdzonych praktyk pseudomedycznych wobec dzieci oraz pacjentów z zaburzeniami psychicznymi czy chorobami nieuleczalnymi.

Przedstawiciele Biura RPP zapewniają, że regulacje nie uderzą w bezpieczne ziołolecznictwo, masaże czy medycynę komplementarną, o ile nie odwodzą one pacjentów od ratujących życie procedur.

Argumenty przeciwników: ryzyko nadużyć, arbitralność i „efekt mrożący”

Z kolei krytycy ustawy – w tym organizacje prawnicze (m.in. Instytut Ordo Iuris), przedstawiciele branży zielarskiej oraz obrońcy praw obywatelskich – zwracają uwagę na poważne wady legislacyjne i zagrożenia ustrojowe:

  • Nadmierna koncentracja władzy w jednym urzędzie: Nowe przepisy dają Rzecznikowi Praw Pacjenta szerokie uprawnienia do jednoczesnego wszczynania postępowań, wydawania decyzji administracyjnych, wpisywania na czarne listy i nakładania kar bez wcześniejszego orzeczenia niezależnego sądu.

  • Brak precyzji pojęciowej: Pojęcia takie jak metody „niezgodne z aktualną wiedzą medyczną” bywają w ocenie prawników zbyt nieostre, co stwarza ryzyko arbitralnych decyzji urzędniczych i może rykoszetem uderzyć w rzetelnych fitoterapeutów, naukowców czy dziennikarzy medycznych.

  • Potencjalne naruszenie swobód gospodarczych i wolności słowa: Zagrożenie dotkliwymi sankcjami finansowymi (sięgającymi 1 mln zł) oraz blokowaniem domen internetowych może wywołać tzw. efekt mrożący w debacie o zdrowiu i profilaktyce.

Finał w rękach prezydenta

Ustawa stawia przed Pałacem Prezydenckim trudny wybór prawno-społeczny.

Decyzja dotyczy wyważenia dwóch fundamentalnych dóbr: konstytucyjnego obowiązku państwa w zakresie ochrony życia i zdrowia obywateli przed oszustwem a gwarancją wolności gospodarczej, swobody słowa oraz standardów państwa prawa.

źr. wPolsce24

Zdrowie

Groźna bakteria wymyka się spod kontroli. Ostatnia deska ratunku przestaje działać

opublikowano:
Tabletki i termometr na tle noworodka
(fot. ilustracyjna/ pexels)
W Polsce od 2019 r. niemal pięciokrotnie wzrosła częstość zakażeń krwi wywoływanych przez bakterie Klebsiella pneumoniae oporne nawet na najsilniejsze antybiotyki. W całej UE wzrost ten wyniósł 72 proc. - alarmuje Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób.
Zdrowie

W laboratoriach tworzą myszy z ludzkim mózgiem. Nauka przekracza kolejne granice bioetyczne

opublikowano:
Mysz w laboratorium
Mysz w laboratorium (obraz wygenerowany przez AI Gemini)
W amerykańskich laboratoriach powstają już gryzonie, których kora mózgowa w 90 procentach składa się z ludzkich neuronów. Podczas gdy na Zachodzie toczą się jeszcze spory o granice moralne takich eksperymentów, komunistyczne Chiny traktują tworzenie chimer ludzko-zwierzęcych jako priorytet strategiczny – bez barier ideologicznych czy religijnych.
Zdrowie

Mroczny cień przeszłości wraca w Małopolsce? We krwi dzieci znaleźli metale ciężkie

opublikowano:
Kobieta opiekująca się chorym dzieckiem
(fot. ilustracyjna/ pexels)
Mieszkańcy nowo rozbudowanego osiedla przy ulicy Botanicznej w dzielnicy Kościelec w Chrzanowie mierzą się z paraliżującym niepokojem o zdrowie swoich najmłodszych. Zauważone u dzieci nawracające problemy ze spadkiem odporności oraz wyraźne zaburzenia koncentracji skłoniły rodziców do przeprowadzenia specjalistycznej diagnostyki laboratoryjnej. Wyniki badań krwi kilkorga dzieci wykazały obecność substancji toksycznych i metali ciężkich, w tym ołowiu, kadmu oraz fenolu.
Zdrowie

Najczarniejszy scenariusz się spełnia. Gniazdo zlikwidowane, ale jest ZA PÓŹNO. Wiosną czeka nas inwazja groźnego szerszenia

opublikowano:
Vespa velutina w Polsce już się rozmnaża
Vespa velutina w Polsce (fot. shutterstock)
Niedawno ostrzegaliśmy przed śmiertelnym niebezpieczeństwem, które dotarło do Polski. Teraz nadeszły wieści, które mrożą krew w żyłach. Choć służby i naukowcy zlikwidowali potężne gniazdo inwazyjnego szerszenia żółtonogiego w Małopolsce, akcja nadeszła za późno. Jak wynika z badań laboratoryjnych, młode samice – przyszłe królowe – zdążyły uciec. Każda z nich może na wiosnę założyć nową armię drapieżników. Jeśli przetrwają zimę, polską przyrodę i pasieki czeka prawdziwy pogrom.
Zdrowie

Wstrząsające dane. Większość polskich mężczyzn nie dożywa emerytury!

opublikowano:
Polacy nie dożywają emerytury
Polacy nie dożywają emerytury (fot. shutterstock)
Polska stoi w obliczu cichej, ignorowanej przez liberalno-lewicowe elity katastrofy demograficzno-społecznej. Najnowsze dane dotyczące długości życia Polaków bezlitośnie obnażają patologię obecnego państwa: polski mężczyzna umiera średnio aż o 7 lat wcześniej niż kobieta, a ponad połowa pracujących mężczyzn może w ogóle nie doczekać wypłaty choćby jednej emerytury. Płacą haracz przez dekady, by spocząć na cmentarzu, zanim zobaczą z powrotem choćby grosz ze swoich składek.
Zdrowie

Pilne ostrzeżenie GIS! Te żelki zawierają substancje odurzające, pod żadnym pozorem ich nie jedz

opublikowano:
żelki
(fot. ilustracyjna/ pexels)
Główny Inspektorat Sanitarny wydał pilne ostrzeżenie publiczne dotyczące żywności. W wyniku kontroli urzędowej przeprowadzonej przez Państwową Inspekcję Sanitarną w partii żelek konopnych wykryto obecność substancji psychoaktywnej – tetrahydrokannabinolu (THC). Eksperci ostrzegają, że spożycie wskazanego produktu stwarza zagrożenie dla zdrowia konsumentów.