Był najpotężniejszym wiceprezydentem w historii USA. Zmarł Dick Cheney
Z tego tekstu dowiesz się:
-
W wieku 84 lat zmarł Dick Cheney – były wiceprezydent USA
-
W czasie prezydentury George’a W. Busha miał on ogromny wpływ na decyzje dotyczące wojny w Iraku i polityki bezpieczeństwa po 11 września 2001.
-
Pełnił funkcję sekretarza obrony za prezydentury George’a H.W. Busha, nadzorując operację Pustynna Burza.
-
Był jednym z najbardziej kontrowersyjnych polityków Partii Republikańskiej – zwolennikiem twardej polityki wobec terroryzmu i szerokiej inwigilacji.
-
Zmarł w otoczeniu rodziny, po długiej walce z chorobami serca.
Urodzony w 1941 roku Cheney zaczynał karierę polityczną jako stażysta senatora Williama Steigera. Za czasów administracji Richarda Nixona trafił do Białego Domu, a u jego następcy, prezydenta Geralda Forda, został szefem sztabu. W 1978 roku został kongresmanem.
Zaufany człowiek Bushów
Cheney najbardziej kojarzy się jednak z klanem Bushów. Podczas kadencji Georga H. Busha został sekretarzem obrony. W tej roli nadzorował operację Słuszna Sprawa – amerykańską interwencję zbrojną w Panamie – i operację Pustynna Burza, czyli międzynarodową interwencję przeciwko Irakowi, który zaatakował Kuwejt.
Po odejściu z Białego Domu został prezesem koncernu Halliburton. George W. Bush wybrał go na swojego wiceprezydenta.
W USA stanowisko wiceprezydenta nie łączy się formalnie z wielką władzą. Cheney miał jednak ogromne wpływy w administracji Busha juniora. Jak informuje AP, miał decydujący wpływ na decyzje, które zapadały wtedy w Białym Domu, głównie dzięki sieci nieformalnych kontaktów i talentowi do nieoficjalnych umów.
Był powszechnie uznawany za szarą eminencję, a dziś często nazywa się go najbardziej wpływowym wiceprezydentem w historii USA. Cheney nie negował, że jest wpływowy.
Chciał zniszczyć Saddama Husajna
Jako wiceprezydent, Cheney budził też ogromne kontrowersje. Zwłaszcza jeśli chodzi o wojnę w Iraku. Miał opinię jastrzębia i był zwolennikiem twardej polityki wobec reżymu Saddama Husajna. Jak zauważa AP, twierdził, że Irak miał związki z atakiem na wieże World Trade Center w Nowym Jorku w 2001 roku, co okazało się nieprawdą. Twierdził także, że Irakijczycy powitają amerykańskich żołnierzy jak wyzwolicieli, a w 2005 powiedział, że powstanie Irakijczyków już się kończy, co też okazało się nieprawdą.
Był zwolennikiem ostrego traktowania podejrzanych o terroryzm i szerokiej inwigilacji społeczeństwa, którą wprowadzono po zamachu z 11 września. Jego poglądy sprawiły, że pod koniec drugiej kadencji Busha zaczął tracić nieco wpływy.
Być może to dlatego sam nie zdecydował się kandydować na stanowisko prezydenta. Innym powodem mógł być wypadek, do którego doszło w lutym 2006 roku. Podczas polowania na przepiórki Cheney postrzelił 78-letniego Harriego Whittingtona, ówczesnego prokuratora generalnego Teksasu. Ten nie odniósł poważnych ran, ale śrut, który utkwił w jego sercu, spowodował po kilku dniach zawał serca, który Whittington na szczęście przeżył.
Fakt, że ten wypadek miał miejsce w słoneczny dzień, a Cheney strzelał z niewielkiej odległości, wywołał teorie spiskowe, że zrobił to celowo – ale obaj mężczyźni zarzekali się, że był to zwykły wypadek, a śledztwo nie wykazało żadnych dowodów na to, że było inaczej.
Cheney po tym wypadku stał się jednak obiektem licznych kpin, które sprawiły, że jego popularność w sondażach gwałtownie spadła. W rozmowie z "Washington Post" Whittington stwierdził, że wbrew medialnej narracji nie był nigdy przyjacielem Cheneya. Zapytany o to, czy wiceprezydent go przeprosił, odmówił odpowiedzi.
Zagorzały wróg Trumpa
Po odejściu z Białego Domu Cheney nie skończył z aktywnością polityczną. Ostro krytykował administrację Baracka Obamy. Popierał też prawicowy ruch Tea Party, który dziś wielu komentatorów uznaje za kluczowy dla powstania ruchu MAGA Donalda Trumpa. Był też – jako jeden z niewielu prominentnych Republikanów – zwolennikiem legalizacji małżeństw jednopłciowych. - Ludzie powinni mieć możliwość wejść w dowolny związek, jaki im się podoba – mówił na spotkaniu National Press Club. Uważał jednak, że tę kwestię powinny regulować przepisy stanowe. W 2012 roku miał nawet namawiać prawodawców ze stanu Maryland, by poparli legalizującą je ustawę. W ostatnich latach było o nim głośno z powodu jego konfliktu z Donaldem Trumpem.
W 2016 roku Cheney poparł kandydaturę Donalda Trumpa. W tym samym roku jego córka Liz została kongresmenką i błyskawicznie zaczęła robić karierę w Partii Republikańskiej. Początkowo głosowała po myśli Trumpa, ale kiedy poparła jego impeachment i została wiceprzewodniczącą komisji badającej zamieszki na Kapitolu – wbrew woli partii, która bojkotowała jej prace – Trump obiecał, że ją zniszczy. Dotrzymał słowa i sprawił, że w 2022 roku Liz przegrała walkę o kolejną kadencję.
Cheney krytykował go już wcześniej, np. z powodu jego podejścia do NATO, ale z powodu tego własśie konfliktu stał się jego zaprzysięgłym wrogiem. Po ostatnich wyborach wyznał, że głosował na Kamalę Harris, a jego córka brała aktywny udział w jej kampanii wyborczej.
Pięć zawałów
O śmierci Cheneya poinformowała w oświadczeniu jego rodzina. Jego ukochana żona od 61 lat, Lynne, jego córki Liz i Mary, i inni członkowie jego rodziny byli z nim, gdy odszedł – cytuje je portal The Hill. Rodzina ujawniła, że przyczyną śmierci polityka były komplikacje po zapaleniu płuc oraz choroba sercowo-krążeniowa.
Jak informuje AP, Cheney od dawna zmagał się z poważnymi schorzeniami serca. Cheney przez 20 lat palił po trzy paczki papierosów dziennie i pierwszego zawału dostał w 1978 roku, gdy miał 37 lat. Później dostał czterech kolejnych. Przeszedł wiele operacji serca i układu krążenia. W 2010 roku wszczepiono mu specjalną pompę, a w 2012 roku przeszedł przeszczep serca. Jego lekarz powiedział wtedy mediom, że poza problemami z sercem Cheney jest zdrowy i spodziewa się, że dzięki temu przeszczepowi przeżyje jeszcze co najmniej 10 lat.
źr. wPolsce24
