Wybrano młodzieżowe słowo 2025 roku. Co ono właściwie znaczy?
Co znaczy „szponcić”?
Wyraz ma dwa oblicza i różne „emocjonalne tryby” – zależnie od kontekstu:
1. Dezaprobata: robić coś niewłaściwego, szkodliwego, cwaniaczyć, wygłupiać się, igrać z czymś
2. Podziw / entuzjazm: robić coś ciekawego, szalonego, organizować akcję, improwizować, flirtować
Towarzyszący mu rzeczownik „szpont” oznacza efekt takiego działania: zamieszanie, epizod, trik, zbieg okoliczności, który buduje wspólnotowy klimat młodzieżowych interakcji.
Co ciekawe, słowo ma swoje korzenie w dawnych gwarach miejskich i slangu przestępczym, gdzie oznaczało po prostu… kombinowanie. Teraz wraca w nowej, odświeżonej formie.
Dlaczego to słowo wygrało?
Jury podkreśliło, że te słowa „znakomicie oddają żywiołowość i spontaniczność młodzieżowej komunikacji”. Mają historię, ale młodzież dała im nowe życie. To idealny przykład, jak dawne elementy języka mogą wracać w odważnych i kreatywnych kontekstach.
Pozostali wyróżnieni: „6 7” i „OKPA”
„6 7” - co to?
• idiom liczbowy o zmiennym znaczeniu
• mem wywodzący się z utworu „Doot Doot” i popularnych filmików z koszykarzem LaMelo Ballem
• oznacza ekscytację, radość, żart
• funkcjonuje jako element młodzieżowej „gry kodów”
„OKPA”
• połączenie „OK” + „pa”
• ekspresywne zakończenie rozmowy: ironiczne, zdystansowane, szybkie cięcie
• często wymawiane jako „okpa/okejpa/okitopa”
Kto jeszcze był w finale?
Do ostatniego etapu trafiły także m.in.:
„klasa”, „tuff”, „bro”, „GOAT”, „twin”, „freaky”, „brainrot”, „fr”, „lowkey”, „skibidi”, „slay”, „szacun”.
Jak wybierano zwycięzców?
Jury złożone z językoznawców (m.in. prof. Anny Wileczek, prof. Marka Łazińskiego i prof. Ewy Kołodziejek) wyłaniało zwycięzcę wraz z głosami internautów. Wspierała ich rada młodych z Obserwatorium Języka i Kultury Młodzieży.
Organizatorem plebiscytu jest Wydawnictwo Naukowe PWN, a ideą konkursu jest uchwycenie słów najbardziej reprezentatywnych dla młodzieżowej komunikacji. Nie muszą być nowe – muszą być ważne.
W 2024 r. wygrało słowo „sigma”, a Nagrodę Jury zdobyło „czemó”.
źr. wPolsce24 za PAP
