Gospodarka

Wyrok zapadł, pieniędzy nie ma. ZUS odmawia seniorom tysięcy złotych. Rząd chce ich pozbawić należnych pieniędzy

opublikowano:
Dwóch starszych mężczyzn rozmawia na ulicy.
(fot. ilustracyjna/ pixabay)
Nawet 64 tys. zł wyrównania i średnio 1,2 tys. zł wyższej emerytury miesięcznie – o takie kwoty walczą dziś tysiące seniorów w Polsce. Choć Trybunał Konstytucyjny uznał przepisy, na podstawie których ZUS obniżał im świadczenia, za niekonstytucyjne, instytucja wciąż odmawia wypłat. Równolegle rząd przygotowuje ustawę, która może dać emerytom mniej, niż wynika z wyroków sądów.

Problem dotyczy blisko 150 tys. osób. To kobiety urodzone w latach 1949–1959 oraz mężczyźni urodzeni w latach 1949–1952 i w 1954 r., którzy przed 2013 r. przeszli na wcześniejszą emeryturę, a prawo do emerytury powszechnej nabyli już po tej dacie.

ZUS zastosował wobec nich art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, który nakazuje pomniejszyć podstawę obliczenia emerytury powszechnej o sumę wcześniej pobranych świadczeń. To efekt reformy emerytalnej z 2012 r.

W praktyce oznacza to, że im dłużej senior pobierał wcześniejszą emeryturę, tym niższe świadczenie otrzymuje po osiągnięciu wieku emerytalnego.

Jak podkreśla w rozmowie z money.pl radca prawny Katarzyna Wilk z Kancelarii Mędrecki Wilk i Wspólnicy, reprezentującej seniorów w sporach z ZUS przepis obowiązuje od 1 stycznia 2013 r. W związku z tym osoby podejmujące decyzję o wcześniejszej emeryturze przed tym terminem nie mogły przewidzieć, że wybór ten drastycznie obniży ich przyszłe świadczenia.

Emerytury zaniżone nawet o 1,2 tys. zł miesięcznie

Z wyliczeń Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, przedstawianych w postępowaniach sądowych, wynika, że emerytura liczona bez niekonstytucyjnego pomniejszenia byłaby średnio wyższa o około 1,2 tys. zł miesięcznie. Przeciętna kwota wyrównania sięgałaby 64 075 zł na osobę.

W 2024 r. Trybunał Konstytucyjny jednoznacznie uznał, że stosowanie tego mechanizmu wobec tej grupy seniorów narusza konstytucję. Zdaniem TK państwo złamało zasadę zaufania obywatela do prawa oraz ochronę praw nabytych. Katarzyna Wilk zauważa, że obywatel nie może być karany za decyzje podjęte w oparciu o przepisy, które nie przewidywały negatywnych konsekwencji.

ZUS odmawia, sądy przyznają rację seniorom

Mimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego praktyka ZUS się nie zmieniła. Zakład konsekwentnie odrzuca wnioski o ponowne przeliczenie emerytur.

– Mimo jednoznacznego wyroku sytuacja emerytów nie poprawiła się automatycznie. Wyrok TK nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, co ZUS wykorzystuje jako argument do wydawania decyzji odmownych – zaznacza prawniczka.

Inaczej do sprawy podchodzą sądy powszechne. Coraz częściej bezpośrednio stosują konstytucję i orzekają na korzyść seniorów. Według danych przywoływanych przez Infor zapadło już 246 korzystnych wyroków, z czego 68 jest prawomocnych.

– Sądy powszechne nie czekają na publikację wyroku Trybunału i – w przeciwieństwie do organu rentowego – coraz częściej stają po stronie seniorów – dodaje Wilk.

Rząd szykuje ustawę. Seniorzy mogą stracić wyrównania

Skala problemu jest ogromna. Z dokumentów ZUS wynika, że pełne wykonanie wyroku TK – wraz z wyrównaniami – oznaczałoby wielomiliardowe obciążenie dla Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

W marcu 2025 r. pojawiły się informacje o pracach nad projektem ustawy, który miałby systemowo rozwiązać problem. Projekt zakłada przeliczenie emerytur z urzędu przez ZUS, ale bez wypłaty wyrównań za lata ubiegłe i bez waloryzacji kapitału.

Oznacza to, że choć świadczenia wzrosłyby na przyszłość, seniorzy nie odzyskaliby pieniędzy utraconych w poprzednich latach, a podwyżki byłyby niższe niż po prawomocnym wyroku sądu. Ustawa miałaby wejść w życie 1 czerwca 2026 r.

źr. wPolsce24 za money.pl

Gospodarka

Panika na rynku nieruchomości. Wynajmujący załamani

opublikowano:
Mieszkanie na wynajem coraz mniej opłacalne
Mieszkanie na wynajem coraz mniej opłacalne (fot. shutterstock)
Przez lata powtarzano Polakom, że „betonowe złoto” to najbezpieczniejsza przystań dla oszczędności klasy średniej. Najnowsze dane z rynku nieruchomości pokazują jednak, że czas łatwych zysków dobiegł końca. Właściciele mieszkań muszą pogodzić się z realnym spadkiem dochodów, a przewagę przy stole negocjacyjnym przejmują najemcy.
Gospodarka

Co dzieje się w Grupie Azoty? Były minister ujawnia szokujące kulisy zatrzymania produkcji polimerów

opublikowano:
Marek Gróbarczyk uderza w Donalda Tuska
Marek Gróbarczyk uderza w Donalda Tuska (fot. wPolsce24)
W porannym programie na antenie telewizji wPolsce24 gościem rozmowy był Marek Gróbarczyk, poseł Prawa i Sprawiedliwości oraz były minister gospodarki morskiej i żeglugi śródlądowej. Wywiad dotyczył kondycji polskiej gospodarki, prognoz budżetowych na 2027 rok, sytuacji w Grupie Azoty oraz przyszłości polskich portów. Audycję poprzedził krótki serwis informacyjny podsumowujący bieżące wydarzenia w kraju i na świecie.
Gospodarka

Gigantyczny kryzys w polskim meblarstwie! Padły dwa znane zakłady, zdesperowani ludzie idą na Warszawę

opublikowano:
Fabryka mebli
(fot. ilustracyjna/ pexels)
Filar polskiej gospodarki zwija się na naszych oczach – w wyniku upadłości fabryk mebli Andrewex w Sławnie oraz Telmex w Biskupcu pracę straci łącznie ponad 350 osób.
Gospodarka

Niespotykana sytuacja przed końcem roku. Polacy zderzą się z najdłuższą przerwą handlową w historii?

opublikowano:
Klienci podczas zakupów
Przedsiębiorcy apelują o szybką zmianę przepisów. (fot. Fratria/ Liudmyla Kazakova)
Tegoroczny grudzień przyniesie sytuację, jakiej w polskim handlu nie było od lat. Układ kalendarza wokół świąt Bożego Narodzenia sprawi, że placówki spożywcze będą zamknięte przez cztery dni z rzędu. W odpowiedzi na te zagrożenia Polska Organizacja Handlu i Dystrybucji wystosowała pilny apel do parlamentarzystów z prośbą o umożliwienie otwarcia sklepów w niedzielę 27 grudnia.
Gospodarka

Bruksela kolejny raz uderza w Tuska. Polacy zignorowani

opublikowano:
Siedziba Parlamentu Europejskiego w Brukseli
(fot. Fratria)
Unijna machina klimatyczna znowu uderza w kieszenie zwykłych obywateli, a głos Warszawy po raz kolejny trafia w próżnię. Z poufnych dokumentów z Brukseli, do których dotarła rozgłośnia RMF FM, wynika wprost: irlandzka prezydencja w Radzie UE całkowicie wykreśliła kluczowy postulat Polski dotyczący zablokowania lub odroczenia wejścia w życie podatku ETS2. Chodzi o drakońskie opłaty emisyjne, które bezpośrednio podbiją koszty ogrzewania domów oraz ceny paliw na stacjach.
Gospodarka

Słowa wiceministra oburzyły górników. „Chcą nas wykończyć”

opublikowano:
górnik na tle węgla
(fot. ilustracyjna/ pexels)
Protest w kopalni Lubelski Węgiel "Bogdanka" przybiera na sile, a napięcie między załogą a stroną rządową sięga zenitu. Gdy wiceminister aktywów państwowych oświadczył, że zakład ma się dobrze, a działania protestujących nazwał dywersją pisaną cyrylicą, w kopalni zawrzało. Górnicy nie kryją oburzenia i wprost odpowiadają reprezentantowi rządu, zarzucając mu próbę przykrycia własnej nieudolności oraz obrazę ludzi, którzy walczą o przetrwanie swojego zakładu pracy.