Zdrowie

Groźna bakteria wymyka się spod kontroli. Ostatnia deska ratunku przestaje działać

opublikowano:
Tabletki i termometr na tle noworodka
(fot. ilustracyjna/ pexels)
W Polsce od 2019 r. niemal pięciokrotnie wzrosła częstość zakażeń krwi wywoływanych przez bakterie Klebsiella pneumoniae oporne nawet na najsilniejsze antybiotyki. W całej UE wzrost ten wyniósł 72 proc. - alarmuje Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób.

Z okazji Europejskiego Dnia Wiedzy o Antybiotykach, obchodzonego 18 listopada, ECDC opublikowało dane za 2025 r. Wynika z nich, że mimo pewnych postępów w ograniczaniu zużycia tych leków, Europa nadal jest daleka od osiągnięcia celów wyznaczonych na 2030 r. W przypadku niektórych niebezpiecznych bakterii sytuacja, zamiast się poprawiać, staje się coraz poważniejsza.

Szczególnie niepokojące są dane dotyczące bakterii Klebsiella pneumoniae, czyli pałeczki zapalenia płuc, opornej na karbapenemy - antybiotyki należące do leków ostatniej szansy, stosowanych w leczeniu ciężkich zakażeń, gdy inne preparaty zawodzą. Oporność na nie znacznie ogranicza możliwości leczenia. Tymczasem wywoływane przez takie szczepy zakażenia krwi mogą mieć ciężki przebieg i wiążą się z wysokim ryzykiem zgonu.

Jak podało ECDC, w całej Unii Europejskiej ich częstość wzrosła od 2019 do 2025 r. o 72 proc., choć zgodnie z przyjętymi celami do 2030 r. powinna zmniejszyć się o 5 proc.

Jeszcze bardziej alarmująco wyglądają dane dla Polski. W naszym kraju w stosunku do 2019 r. odnotowano wzrost o 393 proc. - z 1,38 do 6,81 przypadków na 100 tys. mieszkańców. 

Szokujące dane nie tylko w szpitalach

Problem oporności na antybiotyki dotyczy również innych drobnoustrojów. Częstość zakażeń krwi wywoływanych przez Escherichia coli oporne na cefalosporyny trzeciej generacji wzrosła w UE od 2019 r. o 16,4 proc., zamiast spaść o zakładane 10 proc. W Polsce wzrost wyniósł 31,3 proc. ECDC zwraca ponadto uwagę na coraz częstsze wykrywanie bakterii E. coli opornych na karbapenemy, nie tylko w szpitalach, lecz także poza nimi.

Pozytywnym wyjątkiem są natomiast zakażenia gronkowcem złocistym opornym na metycylinę (MRSA). Ich częstość od 2019 r. zmniejszyła się w UE o 19 proc., dzięki czemu osiągnięto cel wyznaczony na 2030 r. Jednak w ostatnich dwóch latach zakażenia znowu rosną, co może zagrozić dotychczasowym postępom. W Polsce ich częstość spadła ogółem o 0,2 proc., wobec zakładanej redukcji o 10 proc.

Jak przypomnieli eksperci ECDC w przesłanym PAP komunikacie, każdego roku w Unii Europejskiej ponad 35 tys. osób umiera z powodu zakażeń drobnoustrojami opornymi na leki przeciwdrobnoustrojowe. To liczba porównywalna z łączną liczbą zgonów spowodowanych grypą, gruźlicą oraz HIV/AIDS.

Także co roku ok. 4,3 mln pacjentów w UE i Europejskim Obszarze Gospodarczym zakaża się podczas pobytu w szpitalu. Część tych infekcji wywołują bakterie oporne na wiele antybiotyków. Według ECDC połowie z nich można byłoby zapobiec dzięki skuteczniejszemu ograniczaniu rozprzestrzeniania się drobnoustrojów.

Nowe metody mają pomóc w leczeniu

Dyrektorka ECDC Pamela Rendi-Wagner podkreśliła w komunikacie, że Europa wciąż jest daleka od osiągnięcia dużej części celów dotyczących walki z antybiotykoopornością, choć, jak dodała, nowe metody monitorowania bakterii pozwalają coraz skuteczniej śledzić ich rozprzestrzenianie się i szybciej reagować na zagrożenia.

Jednocześnie ECDC podkreśliło, że ograniczanie niepotrzebnego stosowania antybiotyków postępuje zbyt wolno. W 2025 r. ich całkowite zużycie na terenie UE było o 5 proc. niższe niż w 2019 r., podczas gdy do 2030 r. powinno spaść o 20 proc.

W Polsce w tym okresie odnotowano spadek o 6,9 proc., choć krajowy cel zakłada redukcję aż o 27 proc. Ogólnie zużycie antybiotyków w naszym kraju zmniejszyło się z 23,6 do 22 dawek dobowych na tysiąc mieszkańców dziennie.

Niepokojące jest również to, jakie antybiotyki stosujemy. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca, aby co najmniej 65 proc. ich zużycia stanowiły leki z grupy Access, czyli preparaty pierwszego wyboru w leczeniu wielu powszechnych zakażeń, o stosunkowo niedużym potencjale sprzyjania lekooporności. Pozostałe grupy obejmują m.in. antybiotyki, których stosowanie wiąże się z większym ryzykiem rozwoju oporności, oraz leki rezerwowe, przeznaczone do leczenia szczególnie trudnych infekcji. Tymczasem w Polsce udział środków Access, zamiast rosnąć, spadł od 2019 r. z 60,4 do 57,1 proc.

Jak zadbać o zdrowie dziecka?

W tegorocznej kampanii Europejskiego Dnia Wiedzy o Antybiotykach ECDC szczególną uwagę poświęca dzieciom. Jej hasło brzmi „Dbaj o swoje dzieci - mądrze stosuj antybiotyki”. Tymczasem, jak przypomnieli cytowani w komunikacie eksperci, niemowlęta i przedszkolaki należą do grup najczęściej otrzymujących te leki, choć wiele typowych infekcji w tym wieku ich nie wymaga.

Podkreślili, że przeziębienia, kaszel czy ból gardła są często wywoływane przez wirusy, na które antybiotyki nie działają. Ich przyjmowanie nie skróci czasu trwania choroby, a stosowanie „na wszelki wypadek” może przynieść więcej szkód niż korzyści. Środki te mogą bowiem zaburzać naturalną mikrobiotę jelitową, ważną dla zdrowia i rozwoju młodego organizmu. Mogą ponadto powodować działania niepożądane, m.in. biegunkę, nudności i wysypki skórne.

ECDC zwróciło też uwagę, że dzieci rozpoczynające uczęszczanie do placówek edukacyjnych mogą przez znaczną część pierwszego roku zmagać się z katarem, kaszlem czy gorączką. Jest to związane z częstym kontaktem z drobnoustrojami i rozwojem odporności. Większa liczba infekcji nie oznacza jednak, że potrzebują antybiotykoterapii.

Kontrola zakażeń w szpitalach

W podsumowaniu komunikatu ECDC zaapelowało do państw europejskich o pilne wzmocnienie działań zapobiegających szerzeniu się bakterii opornych na leczenie. Chodzi przede wszystkim o skuteczniejszą kontrolę zakażeń w placówkach medycznych, odpowiednie stosowanie antybiotyków, rozwój diagnostyki laboratoryjnej oraz sprawniejszy nadzór epidemiologiczny.

Eksperci ostrzegli, że bez szybkich i zdecydowanych działań będzie przybywać zakażeń bakteriami opornymi na antybiotyki, które coraz trudniej leczyć. Wzrośnie liczba związanych z nimi zgonów, a osiągnięcie unijnych celów na 2030 r. stanie się mało prawdopodobne.

źr. wPolsce24 za PAP

Jak wesprzeć telewizję wPolsce24?

Zachęcamy do:

  • dokonywania wpłat przez stronę wesprzyj.wpolsce24.tv
  • lub przekazania darowizny bezpośrednio na rachunek bankowy: 69 1020 4900 0000 8202 3036 2577 (odbiorca: Fratria SA, tytuł przelewu: Darowizna)
  • oglądania wPolsce24 jak najczęściej i jak najdłużej
  • mówienia o nas innym, żeby telewizja wPolsce24 zyskiwała coraz więcej wiernych Widzów

Przetwarzamy dane osobowe Darczyńców zgodnie z informacją w linku.

Zdrowie

W laboratoriach tworzą myszy z ludzkim mózgiem. Nauka przekracza kolejne granice bioetyczne

opublikowano:
Mysz w laboratorium
Mysz w laboratorium (obraz wygenerowany przez AI Gemini)
W amerykańskich laboratoriach powstają już gryzonie, których kora mózgowa w 90 procentach składa się z ludzkich neuronów. Podczas gdy na Zachodzie toczą się jeszcze spory o granice moralne takich eksperymentów, komunistyczne Chiny traktują tworzenie chimer ludzko-zwierzęcych jako priorytet strategiczny – bez barier ideologicznych czy religijnych.
Zdrowie

Mroczny cień przeszłości wraca w Małopolsce? We krwi dzieci znaleźli metale ciężkie

opublikowano:
Kobieta opiekująca się chorym dzieckiem
(fot. ilustracyjna/ pexels)
Mieszkańcy nowo rozbudowanego osiedla przy ulicy Botanicznej w dzielnicy Kościelec w Chrzanowie mierzą się z paraliżującym niepokojem o zdrowie swoich najmłodszych. Zauważone u dzieci nawracające problemy ze spadkiem odporności oraz wyraźne zaburzenia koncentracji skłoniły rodziców do przeprowadzenia specjalistycznej diagnostyki laboratoryjnej. Wyniki badań krwi kilkorga dzieci wykazały obecność substancji toksycznych i metali ciężkich, w tym ołowiu, kadmu oraz fenolu.
Polska

To nie żart, to rzeczywistość Tuska: szpital prosi rolników o warzywa, bo brakuje na wszystko

opublikowano:
899667838_1476641457864627_7181262472204153411_n (1)
Krasnystaw: Szpital na krawędzi bankructwa. Zamiast z NFZ ratunek płynie z worków z warzywami (fot. Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w Krasnymstawie)
Ziemniaki, buraki, marchew i cebula – o takie wsparcie do mieszkańców ościennych miejscowości zaapelował dyrektor szpitala w Krasnymstawie. Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej zmaga się z potężnym kryzysem finansowym, a jego zobowiązania przekroczyły już 29 milionów złotych. Zbiórka darów ma odciążyć budżet placówki i zapewnić wyżywienie pacjentom.
Zdrowie

Najczarniejszy scenariusz się spełnia. Gniazdo zlikwidowane, ale jest ZA PÓŹNO. Wiosną czeka nas inwazja groźnego szerszenia

opublikowano:
Vespa velutina w Polsce już się rozmnaża
Vespa velutina w Polsce (fot. shutterstock)
Niedawno ostrzegaliśmy przed śmiertelnym niebezpieczeństwem, które dotarło do Polski. Teraz nadeszły wieści, które mrożą krew w żyłach. Choć służby i naukowcy zlikwidowali potężne gniazdo inwazyjnego szerszenia żółtonogiego w Małopolsce, akcja nadeszła za późno. Jak wynika z badań laboratoryjnych, młode samice – przyszłe królowe – zdążyły uciec. Każda z nich może na wiosnę założyć nową armię drapieżników. Jeśli przetrwają zimę, polską przyrodę i pasieki czeka prawdziwy pogrom.
Zdrowie

Wstrząsające dane. Większość polskich mężczyzn nie dożywa emerytury!

opublikowano:
Polacy nie dożywają emerytury
Polacy nie dożywają emerytury (fot. shutterstock)
Polska stoi w obliczu cichej, ignorowanej przez liberalno-lewicowe elity katastrofy demograficzno-społecznej. Najnowsze dane dotyczące długości życia Polaków bezlitośnie obnażają patologię obecnego państwa: polski mężczyzna umiera średnio aż o 7 lat wcześniej niż kobieta, a ponad połowa pracujących mężczyzn może w ogóle nie doczekać wypłaty choćby jednej emerytury. Płacą haracz przez dekady, by spocząć na cmentarzu, zanim zobaczą z powrotem choćby grosz ze swoich składek.
Zdrowie

Pilne ostrzeżenie GIS! Te żelki zawierają substancje odurzające, pod żadnym pozorem ich nie jedz

opublikowano:
żelki
(fot. ilustracyjna/ pexels)
Główny Inspektorat Sanitarny wydał pilne ostrzeżenie publiczne dotyczące żywności. W wyniku kontroli urzędowej przeprowadzonej przez Państwową Inspekcję Sanitarną w partii żelek konopnych wykryto obecność substancji psychoaktywnej – tetrahydrokannabinolu (THC). Eksperci ostrzegają, że spożycie wskazanego produktu stwarza zagrożenie dla zdrowia konsumentów.