Świat

Skazano ich za gwałt, którego nie popełnili. Teraz "piątka z Central Parku" podała Trumpa do sądu

opublikowano:
1620px-Global_Citizen_Festival_Central_Park_New_York_City_from_NYonAir_(15351915006)
Gdy toczył się ich proces, Donald Trump nawoływał do wprowadzenia kary śmierci (fot. Anthony Quintano)
„Piątka z Central Parku” - grupa pięciu osób, która była skazana za gwałt, którego nie popełnili – pozwała Donalda Trumpa do sądu. Twierdzą, że ich zniesławił podczas debaty z Kamalą Harris.

Ta sprawa wstrząsnęła Ameryką. 19 kwietnia 1989 roku do nowojorskiego Central Parku weszła grupa ok. 30 nastolatków. Atakowali spacerowiczów, bili ich i rabowali. Jedną z ofiar tego dnia była Trisha Meili, która przyszła do parku pobiegać. Kobieta została zaciągnięta w krzaki i bardzo brutalnie zgwałcona. Policjant, który ją znalazł, powiedział mediom, że była tak mocno pobita, że w pierwszej chwili pomyślał, że była torturowana. Miała połamaną czaszkę, obrażenia mózgu, straciła większość krwii. Po ataku wpadła w śpiączkę, obudziła się dopiero po 12 dniach.

Aresztowano nastolatków

Tego samego dnia policja aresztowała sześciu czarnoskórych i latynoskich nastolatków. Jeden z nich został szybko oczyszczony z zarzutów, bo przyznał się, że w momencie gwałtu popełnił napad w innej części parku.

Nowy Jork pod koniec lat osiemdziesiątych zmagał się z bardzo poważną falą przestępczości, więc o tej sprawie błyskawicznie zrobiło się głośno. Podczas przesłuchań przez policję cała piątka przyznała się do tego gwałtu i do szeregu innych przestępstw, które popełnili tamtego dnia. Jednak o ile szczegóły tych innych przestępstw były dokładne, ich zeznania o gwałcie różniły się od siebie. Dwa tygodnie później wycofali się z nich, twierdząc, że do ich złożenia zmusiła ich policja. Mimo tego sąd zezwolił, by taśmy z tym przyznaniem pokazano ławie przysięgłych. 

Prawda w końcu wyszła na jaw

W pierwszym procesie przed sądem stanęło trzech nastolatków – piętnastoletni Antron McCrau i Yusef Salaam i 14-letni Raymond Santana. Ława przysięgłych zdecydowała, że nie są winni próby morderstwa, ale są winni gwałtu oraz pobicia i obrabowania innego biegacza. Sąd skazał ich na maksymalną możliwą karę – 5 do 10 lat w poprawczaku. W drugim procesie przed sądem stanęli 14-letni Kevin Richardson i 16-letni Korey Wise. Richardson był jedynym z oskarżonych, którego skazano także za próbę morderstwa. Wise został uniewinniony z zarzutu gwałtu i próby morderstwa, ale skazano go za molestowanie seksualne. Z racji wieku sąd zdecydował, że będzie sądzony jako dorosły, więc mimo skazania za najmniej poważny zarzut, dostał najwyższy wyrok – 5 do 15 lat w więzieniu.

Przez cały czas pobytu za kratami, piątka z Central Parku zarzekała się, że tamtego dnia popełnili inne przestępstwa, ale nie zgwałcili Meili. W 2001 roku Wise poznał w celi Matiasa Reyesa, Wcześniej Reyes zgwałcił cztery kobiety, zabił jedną z nich, i został złapany podczas próby gwałtu na piątej. Przyznał się, że zgwałcił też Meili, i że nie miał w tym żadnych wspólników. Badanie DNA potwierdziło, że mówi prawdę. Był podejrzewany o inny gwałt, do którego doszło w tej okolicy dwa dni wcześniej, ale nowojorska policja nie skojarzyła, że te sprawy mogą być połączone, więc nie sprawdzono tego wcześniej. Jako, że sprawa się przedawniła, nie usłyszał z tego powodu zarzutów.

Rok później cała piątka została uniewinniona. Wszyscy odsiedzieli już wyroki, ale dzięki tej decyzji oczyszczono ich kartoteki – także z przestępstw, które faktycznie popełnili, bo sąd uznał, że nie da się ich oddzielić od fałszywego skazania za gwałt – i usunięto ich z rejestru przestępców seksualnych. Wkrótce potem pozwali Nowy Jork do sądu. W 2014 roku władze miasta poszły na ugodę. Nie przyznały się do winy w tej sprawie, ale piątka dostała ogromne odszkodowania – czterech dostało po 7,1 miliona dolarów, a Wise, który spędził więcej czasu za kratami, 12,2 miliona. W innym procesie przed sądem stanowym dostali dodatkowe 3,9 miliona. 

Trump stwierdził, że przyznali się do morderstwa

Teraz cała piątka wniosła do sądu federalnego w Filadelfii pozew przeciwko Donaldowi Trumpowi. Twierdzą, że zostali przez niego zniesławieni. Poszło o słowa byłego prezydenta podczas debaty z Kamalą Harris, która miała miejsce 10 września. W jej trakcie Trump powiedział, że zabili człowieka i się do tego przyznali. Jak zauważyli w swoim pozwie, nic takiego nie miało miejsca.

Rzecznik prasowy sztabu wyborczego Trumpa powiedział, że ten pozew jest motywowany politycznie. Stwierdził, że to „kolejny frywolny pozew, którego celem jest ingerencja w wybory, złożony przez zdesperowanych lewicowych aktywistów”. Reprezentujący ich prawnik Shanin Specter napisał w oświadczeniu, że sprawa nie ma nic wspólnego z polityką, a jego klienci chcą odszkodowania, bo słowa Trumpa postawiły ich w złym świetle i spowodowały u nich cierpienie emocjonalne. 

Warto odnotować, że Trump odegrał już wcześniej dużą rolę w tej historii. Po ataku na biegaczkę wielokrotnie wypowiadał się o tym publicznie. Po tym, gdy zaczęli przyznawać się przed sądem do „winy”, opublikował też ogłoszenia na całą stronę w czterech największych nowojorskich dziennikach, w których domagał się przywrócenia kary śmierci. W tych ogłoszeniach nie napisał wprost, że chodzi mu o Piątkę z Central Parku – pisał tylko o „bandach dzikich kryminalistów” - ale ich kontekst był jasny. Salaam był przekonany, że to właśnie te ogłoszenia sprawiły, że ława przysięgłych uznała ich za winnych. Sam Trump jeszcze w 2016 roku sugerował, że są winni, a miasto niepotrzebnie poszło z nimi na ugodę.

źr. wPolsce24 za AP

 

Polityka

Czy pamiętasz rozmowę sprzed 20 lat? Mecenas ujawnia, jak wyglądała próba wpłynięcia na wybory

opublikowano:
Zrzut ekranu 2026-10-28 210748
Wokół procesu dotyczącego publikacji Onetu na temat Karola Nawrockiego toczy się nie tylko walka prawna przed sądem, ale także intensywny spór narracyjny w przestrzeni medialnej. Głównym punktem odniesienia w tej sprawie są zeznania Nataszy Geldon oraz ocena materiału prasowego opublikowanego na samym finiszu kampanii prezydenckiej. Mecenas Bartosz Lewandowski, w szczegółowym komentarzu odniósł się do przebiegu rozprawy, wiarygodności świadka oraz metod zastosowanych przez dziennikarzy i wydawcę portalu.
Świat

Trump zaatakuje to państwo? "Posiadanie broni nuklearnej"

opublikowano:
mid-epa13335460 (1)
Donald Trump/Fot. PAP/EPA
Dziennik „Wall Street Journal” napisał, że USA ostrzegły kilka arabskich państw Zatoki Perskiej, by były przygotowane na krótką, intensywną kampanię militarną wymierzoną w Iran. Operacja miałaby nastąpić po amerykańskich wyborach do Kongresu, które odbędą się za tydzień.
Świat

Tajemnicze tunele pod domem XIX-wiecznego kupca. Naukowcy są przekonani, że w końcu rozwiązali ich zagadkę

opublikowano:
Williamson_Tunnels_-_The_Banqueting_Hall
Pod domem XIX-wiecznego kupca z Liverpoolu odkryto sieć tajemniczych tuneli. Naukowcy od ćwierć wieku głowili się nad tym, po co je wybudował – i twierdzą, że znają już rozwiązanie tej zagadki.
Świat

Pierwszy taki zakaz w Hiszpanii. Walencja wyrzuca burki i nikaby ze szkół

opublikowano:
czennice noszące pełne zasłony islamskie nie wejdą na lekcje w Walencji. Nowe przepisy przewidują dotkliwe kary dyscyplinarne z wydaleniem ze szkoły włącznie
czennice noszące pełne zasłony islamskie nie wejdą na lekcje w Walencji. Nowe przepisy przewidują dotkliwe kary dyscyplinarne z wydaleniem ze szkoły włącznie. Zdjęcie ilustracyjne (fot. pixabay)
Wspólnota Walencka przełamuje dotychczasowe tabu w hiszpańskiej edukacji i jako pierwszy region w kraju wprowadza zakaz zakrywania twarzy w szkołach. Choć władze oficjalnie tłumaczą regulacje względami bezpieczeństwa i koniecznością identyfikacji uczniów, w tle toczy się zażarty spór o granice wolności religijnej, integrację imigrantów i prawa kobiet.
Świat

Tragedia na trasie Madryt–Sewilla. Zderzenie dwóch pociągów, dziesiątki ofiar i rannych

opublikowano:
A general view showing the derailed carriages of the two high-speed trains (AVE in Spanish symbols), one of Renfe and another of Iryo, that have crashed in the village of Urda, Toledo, Spain, 28 October 2026. At least ten people have been killed, Spanish media reported. EPA/ISMAEL HERRERO Dostawca: PAP/EPA.
Czarny dzień hiszpańskiej kolei. Co najmniej 46 zabitych po zderzeniu składów pod Toledo (fot. PAP/EPA)
Tragiczny bilans porannego wypadku kolei dużych prędkości w środkowej Hiszpanii. W prowincji Toledo doszło do zderzenia dwóch pociągów pasażerskich relacji Madryt–Sewilla. Według najnowszych informacji zginęło co najmniej 46 osób, a dziesiątki zostały ranne. Siła uderzenia zepchnęła wagony z nasypu do rowu, a lokalne władze przekształcają hale sportowe w tymczasowe szpitale polowe.
Świat

Sensacja w Izraelu! Wielki paraliż po wyborach

opublikowano:
Benjamin Netanjahu
Są pierwsze wyniki wyborów w Izraelu. (fot. {PAP/EPA/JEWEL SAMAD)
Najnowsze sondaże exit poll po wyborach w Izraelu zwiastują pat polityczny i wielotygodniowe negocjacje koalicyjne. Obóz premiera Benjamina Netanjahu według wstępnych danych zdobył około 50 mandatów.