Ocieplenie klimatu ocaliło nas przed czymś gorszym? Zaskakujące badania

Przez niemal dwa tysiące lat pokrywa lodowa Barnes na Ziemi Baffina w Kanadzie stopniowo zwiększała swoją powierzchnię. Wszystko zmieniło się około 1960 roku, kiedy lód zaczął gwałtownie topnieć. Zdaniem części naukowców za ten zwrot odpowiadają emisje gazów cieplarnianych związane z działalnością człowieka.

O badaniach opublikowanych w czasopiśmie „Science” informuje „Rzeczpospolita”. Ich autorzy uważają, że obserwowane w Arktyce zmiany mogły oznaczać zatrzymanie procesu prowadzącego do kolejnej epoki lodowcowej.

Nowa epoka lodowcowa już się zaczynała?

Pokrywa lodowa Barnes jest pozostałością potężnego lądolodu Laurentide, który około 20 tys. lat temu zajmował znaczną część Ameryki Północnej. W niektórych miejscach jego grubość przekraczała trzy kilometry.

Badacze odtworzyli historię zmian zasięgu lodu na Ziemi Baffina. Wykorzystali szczątki mchów, które przez tysiące lat pozostawały pod pokrywą lodową, oraz analizę izotopową skał.

Ustalili, że około trzech tysięcy lat temu pokrywa Barnes była najmniejsza. Mniej więcej tysiąc lat później zaczęła ponownie się rozrastać.

Zdaniem autorów badań był to początek kolejnego zlodowacenia. Proces został jednak przerwany w XX wieku.

Wszystko dopiero się zaczynało, przebiegało normalnie, kolejne zlodowacenie miało właśnie nastąpić, a jednak proces ten się zatrzymał – powiedział Nicolás Young, geochemik z Lamont-Doherty Earth Observatory, cytowany przez „Rzeczpospolitą”.

Ocieplenie zamiast lodowców. Czy to powód do zadowolenia?

Wyniki badań mogą zaskakiwać. Globalne ocieplenie zwykle przedstawiane jest jako zagrożenie, tymczasem według tej teorii mogło zapobiec rozrastaniu się ogromnych mas lodu.

Kolejna epoka lodowcowa oznaczałaby przecież poważne zmiany warunków życia na półkuli północnej. Tereny zajmowane dziś przez miasta, pola uprawne i infrastrukturę mogłyby z czasem znaleźć się pod lodem.

Odsunięcie takiego scenariusza można zatem rozpatrywać jako potencjalną korzyść. Naukowcy zastrzegają jednak, że zlodowacenie rozwijałoby się przez tysiące lat, a jego skutki nie byłyby odczuwalne w najbliższej przyszłości.

Young podkreśla, że najważniejsze jest dla niego ustalenie skali wpływu człowieka na klimat.

Nie tylko uniknęliśmy tej epoki lodowcowej, ale prawdopodobnie odsunęliśmy możliwość wystąpienia jakiegokolwiek kolejnego zlodowacenia na bardzo, bardzo długi czas - stwierdził badacz.

Nie traktuje on jednak tego odkrycia jako dowodu, że obecne ocieplenie jest korzystne dla ludzkości.

Ekspert studzi emocje. Mówi o 50 tysiącach lat

Z teorią o zatrzymanej epoce lodowcowej nie zgadza się Andrey Ganopolski z Poczdamskiego Instytutu Badań nad Skutkami Zmian Klimatu.

Naukowiec powołuje się na wcześniejsze analizy i modele klimatyczne, według których kolejne zlodowacenie nie powinno rozpocząć się wcześniej niż za około 50 tys. lat. Taki scenariusz przewidywano również bez uwzględnienia współczesnego globalnego ocieplenia.

Rozrastanie się pokrywy lodowej Barnes nie jest wystarczającą podstawą do stwierdzenia, że nowy cykl glacjalny już się rozpoczął, a następnie został przerwany – ocenił Ganopolski w wypowiedzi przytoczonej przez „Rzeczpospolitą”.

Ostrożność zaleca również Meredith Kelly z Dartmouth College. Doceniła metody wykorzystane przez autorów badań, ale wskazała na potrzebę przeprowadzenia podobnych analiz w innych częściach świata.

W latach 70. obawiano się ochłodzenia

Nowe badanie przypomina o dyskusjach prowadzonych pół wieku temu. W latach 70. XX wieku część naukowców rozważała możliwość nadejścia kolejnego okresu ochłodzenia. W 1975 roku tygodnik „Newsweek” opublikował artykuł „The Cooling World”, w którym ostrzegano przed możliwymi konsekwencjami spadku temperatur, w tym problemami z produkcją żywności.

Nicolás Young uważa, że ówczesne przypuszczenia mogły mieć podstawy. Według niego proces zlodowacenia rzeczywiście się rozpoczął, ale został zatrzymany przez rosnące temperatury. Nie jest to jednak pogląd podzielany przez wszystkich klimatologów. Część badaczy uważa, że zmiany jednej arktycznej pokrywy lodowej nie dowodzą rozpoczęcia nowej epoki lodowcowej.

źr. wPolsce24 za „Rzeczpospolita”