Nowe dane zaskakują. Kościół ma powody do radości?
19 października 2024 roku w parafiach w całej Polsce przeprowadzono coroczne liczenie wiernych uczestniczących w niedzielnej Mszy Świętej oraz przystępujących do Komunii Świętej. Badanie to, realizowane od lat przez pallotyński Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego, pokazało, że wskaźnik Dominicantes wyniósł 29,6 proc., a Communicantes 14,6 proc. W porównaniu z rokiem 2023 oznacza to niewielki wzrost – odpowiednio o 0,57 i 0,64 punktu procentowego.
Ilu wiernych przyjmuje Komunię?
Jak podkreślił dyrektor ISKK dr hab. Marcin Jewdokimow, istotnym sygnałem zmian jest także tzw. wskaźnik Communicantes względny, który pokazuje, jaki odsetek uczestników Mszy Świętej przyjmuje Komunię. W 2024 roku osiągnął on poziom 49,5 proc., podczas gdy w 2015 roku wynosił 43 proc. Oznacza to, że niemal co druga osoba obecna na Eucharystii przystępuje do Komunii Świętej.
Rocznik potwierdza także silne zróżnicowanie regionalne religijności w Polsce. Najwyższe wskaźniki uczestnictwa w niedzielnej Mszy odnotowano w diecezji tarnowskiej, gdzie Dominicantes wyniósł 62,3 proc., a także w diecezjach rzeszowskiej i przemyskiej, przekraczając odpowiednio 52 i 50 proc. Również pod względem przystępowania do Komunii wyróżnia się diecezja tarnowska, a wysokie wartości zanotowano także w diecezjach zamojsko-lubaczowskiej i białostockiej.
Niepokojący spadek liczby duchowieństwa
Dane zawarte w „Annuarium Statisticum Ecclesiae in Polonia” pokazują jednocześnie wyraźny spadek liczby duchowieństwa. Jak poinformował ks. prof. Wojciech Sadłoń, w Polsce funkcjonuje obecnie 10 352 parafii, z czego zdecydowana większość to parafie diecezjalne. Od 2018 do 2024 roku liczba księży diecezjalnych zmniejszyła się o 6,4 proc., a liczba duchownych pracujących bezpośrednio w parafiach spadła o 11,7 proc. Szczególnie widoczny jest kryzys powołań – liczba kleryków diecezjalnych tylko w ostatnim roku zmniejszyła się o 5,3 proc., a w porównaniu z 2018 rokiem spadła o ponad połowę. W tym samym czasie liczba sióstr zakonnych czynnych zmniejszyła się o ponad dwa tysiące.
Na tym tle wyróżnia się wzrost liczby diakonów stałych. W 2022 roku było ich w Polsce 99, natomiast w 2024 roku już 109, co wpisuje się w szerszy, także światowy trend wzmacniania tej formy posługi.
Ile osób przyjęło sakramenty?
Rocznik przynosi również dane dotyczące życia sakramentalnego. W 2024 roku w Polsce udzielono 247,2 tys. chrztów, niemal 320 tys. osób przystąpiło do I Komunii Świętej, a blisko 213 tys. przyjęło bierzmowanie. Sakrament małżeństwa zawarło 68,3 tys. par. Spadki te odzwierciedlają zarówno zmiany demograficzne, takie jak mniejsza liczba urodzeń, jak i przemiany kulturowe, w tym malejące zainteresowanie małżeństwem sakramentalnym.
Podczas prezentacji danych ks. prof. Wojciech Sadłoń podkreślił, że mamy do czynienia z rzeczywistym spadkiem i zaznaczył, że podobny trend dotyczy także ślubów cywilnych. Jak dodał, udział małżeństw sakramentalnych w ogólnej liczbie zawieranych w Polsce związków małżeńskich w ostatniej dekadzie waha się między 50 a 70 proc., a obecnie sakramentalny charakter ma średnio około połowa małżeństw.
Zdaniem prof. Krzysztofa Koseły z Uniwersytetu Warszawskiego dane te pokazują, że Polska podąża za globalnymi trendami. Związki sformalizowane, wymagające trwałych zobowiązań, są coraz częściej postrzegane jako niewygodne, a ludzie wybierają rozwiązania bardziej elastyczne. Socjolog ostrzegł, że długofalowo może to prowadzić do poważnych konsekwencji społecznych.
Dziedzictwo kulturowe Kościoła
Rocznik zwraca także uwagę na rolę Kościoła jako ważnego opiekuna dziedzictwa kulturowego. W 2024 roku pod opieką parafii znajdowało się ponad 40,5 tys. zabytków nieruchomych, z czego niemal 60 proc. było udostępnionych zwiedzającym, a ponad 24 tys. obiektów figurowało w rejestrze zabytków.
Z perspektywy globalnej dane wskazują na podobne procesy. Od 1970 roku liczba księży na świecie zmniejszyła się o ponad 12 tys., liczba sióstr zakonnych spadła z ponad miliona do około 600 tys., a liczba braci zakonnych wyraźnie się zmniejszyła. Jednocześnie dynamicznie rośnie liczba diakonów stałych, która wzrosła z kilkuset do niemal 49,5 tys. W tym samym czasie liczba katolików na świecie zwiększyła się z ponad 650 mln do 1,405 mld, a ich udział w populacji globalnej pozostaje na względnie stałym poziomie około 18 proc.
źr. wPolsce24 za stacja7.pl
