Nadchodząca zima obnażyła prawdę o rachunkach za ciepło. Tylko w jednym mieście prawie 1,5 mln zł niedopłat. Ceny szybują

Kiedy w maju 2026 roku prawicowy radny Rady Miejskiej Kacper Moroz  ostrzegał władze Słupska przed skutkami unijnej polityki klimatycznej, pakietu „Fit for 55” oraz wygasających tarcz osłonowych, urzędnicy nie podjęli merytorycznej dyskusji. W oficjalnym piśmie z czerwca wiceprezydent Marta Makuch pouczyła radnego, że interpelacja nie służy do „wyrażania stanowisk światopoglądowych”, ucinała temat i zignorowała przywoływane przez niego zapisy miejskiej strategii, w której sam Ratusz diagnozował ubóstwo energetyczne jako jeden z najpoważniejszych problemów Słupska.

Pół roku później, wraz z rozpoczęciem sezonu grzewczego 2026/2027, rzeczywistość powiedziała „sprawdzam”. Przyciśnięty kolejną, szczegółową interpelacją Ratusz musiał ujawnić twarde dane finansowe. Podpisany przez wiceprezydent Beatę Chrzanowską (Koalicja Obywatelska) dokument z 10 listopada potwierdził najczarniejsze scenariusze, przed którymi radny ostrzegał wiosną.

Taryfy poszybowały w górę, a zaliczki uderzyły w lokatorów

Zestawienie stawek opublikowane przez Urząd Miejski pokazuje skalę szoku cenowego, z jakim mierzą się mieszkańcy. Jeszcze do sierpnia 2022 roku cena ciepła w Słupsku wynosiła 47,62 zł netto za gigadżul (GJ) oraz 10 356,58 zł netto za megawat (MW) mocy zamówionej. W obowiązującej dziś taryfie stawki te wzrosły do poziomu 111,00 zł netto za GJ oraz aż 20 074,50 zł netto za MW, do czego dochodzą znacznie wyższe opłaty przesyłowe.

Przez blisko trzy lata skalę tych podwyżek maskowały ustawowe rekompensaty państwowe. Gdy jednak z końcem czerwca 2025 roku dopłaty wygasły, realne koszty uderzyły bezpośrednio w portfele słupszczan. W efekcie suma zaliczek na centralne ogrzewanie w mieszkaniach komunalnych wzrosła o 19 procent w 2025 roku i o kolejne 22,4 procent w roku 2026. W ciągu zaledwie dwóch lat daje to skumulowany skok o 45,7 procent, podczas gdy opłaty za podgrzanie wody podrożały w tym samym czasie łącznie o ponad 13 procent.

Fakty są porażające: po zdjęciu tarcz osłonowych taryfy za ciepło wzrosły ponad dwukrotnie w stosunku do 2022 roku, a zaliczki na ogrzewanie w mieszkaniach komunalnych skoczyły w dwa lata o ponad 45 procent. Lokatorzy komunalni mają dziś prawie 1,5 miliona złotych niedopłat za ciepło i wodę, w 379 mieszkaniach rosną długi, a miejska spółka PGM ma tak skonstruowaną księgowość, że wrzuca wszystkie wpłaty do jednego worka i nawet nie potrafi policzyć, ilu Słupszczan wpędza w biedę drogie ogrzewanie! Przez cały 2026 rok miasto nie podłączyło do sieci ciepłowniczej ani jednego budynku komunalnego, na zasiłki węglowe z własnej puli wydało do końca października zaledwie 22,8 tys. zł dla 58 rodzin, a w oficjalnym piśmie władze informują, że przekazujemy uboższym gospodarstwom pieniądze na jedzenie z rządowego programu, co samo w sobie nie jest czymś złym, ale biorąc pod uwagę to, że środki na żywność przekazywane są dlatego, by te gospodarstwa mogły odłożyć własne pieniądze na opał, prowadzi to do smutnej konkluzji, że takie działanie to nie jest polityka społeczna, tylko abdykacja władz miasta - tłumaczy radny Moroz. 

Prawie 1,5 mln zł niedopłat i „ślepa” księgowość

Skutki tak gwałtownego wzrostu rachunków widać już w rozliczeniach rocznych. W ciągu ostatnich dwunastu miesięcy niedopłaty za centralne ogrzewanie i ciepłą wodę w zasobie komunalnym sięgnęły kwoty 1 476 652 złotych, a narastające zaległości odnotowano w 379 lokalach. Najbardziej zaskakujące w odpowiedzi Ratusza jest jednak przyznanie, że miasto nie ma pojęcia, jaka część zadłużenia lokatorów wynika bezpośrednio z drożejącego ciepła. Przestarzały system księgowy miejskiej spółki Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej (PGM) wrzuca wszystkie wpłaty mieszkańców do jednego worka – zbiorczych rejestrów „czynsz” oraz „opłaty za świadczenia”, obejmujących łącznie wodę, ścieki, śmieci i ogrzewanie. W praktyce samorząd nie potrafi dziś zmierzyć, ilu mieszkańców wpada w spiralę długów przez same rachunki za kaloryfery.

Zero podłączonych kamienic i „posiłki zamiast opału”

Równie niepokojąco wygląda bilans inwestycji oraz miejskich programów osłonowych. W całym 2026 roku do miejskiej sieci ciepłowniczej nie podłączono ani jednego budynku komunalnego – plany obejmujące 24 kamienice za 11,1 mln zł przesunięto dopiero na lata 2027–2028, uzależniając je od zdobycia unijnych funduszy. Z kolei w miejskim programie wymiany starych pieców węglowych podpisano zaledwie 21 umów na łączną kwotę 144 800 złotych, a jego regulamin – wymagający wcześniejszego wyłożenia własnych pieniędzy – nie przewiduje żadnych preferencji dla rodzin dotkniętych ubóstwem energetycznym.

W kwestii bezpośredniego wsparcia finansowego ratusz oparł się niemal wyłącznie na środkach rządowych, takich jak dodatki mieszkaniowe czy bon ciepłowniczy – przy czym na początku listopada aż 192 wnioski o bon złożone jeszcze latem wciąż czekały na rozpatrzenie, a wypłaty zaplanowano dopiero kilka tygodni po starcie sezonu grzewczego. Z własnego budżetu miasta słupski MOPR wydał na zasiłki celowe na opał i ogrzewanie zaledwie 22 825 złotych dla 58 gospodarstw domowych, co daje średnio niecałe 293 złote na rodzinę w ramach zwykłych zasiłków. Jednocześnie władze miasta oficjalnie wskazały, że część mieszkańców objęto zwiększonym wsparciem na zakup żywności z rządowego programu „Posiłek w szkole i w domu”, aby w ten sposób mogli zaoszczędzić własne pieniądze na zakup opału.

Radny zapowiada kontrolę i wskazuje pakiet „ZIMA 2026”

Ujawnioną korespondencję radny Kacper Moroz określa wprost jako akt oskarżenia wobec polityki mieszkaniowej i społecznej obecnych władz Słupska, a przerzucanie ciężaru kosztów ogrzewania na programy żywnościowe nazywa abdykacją samorządu. Zapowiada jednocześnie podjęcie działań kontrolnych w spółce PGM w celu uporządkowania ewidencji zadłużenia oraz walkę o zwiększenie środków osłonowych i inwestycyjnych w budżecie miasta na 2027 rok.

Zdaniem radnego lokalne zaniedbania pokazują też, że bez odważnych decyzji na szczeblu centralnym samorządy i mieszkańcy nie poradzą sobie z kosztami energii. Jako gotową odpowiedź na kryzys Moroz wskazuje pakiet „ZIMA 2026: Tańsza Energia” przygotowany przez ugrupowanie Rozwój Plus Mateusza Morawieckiego. Program ten zakłada m.in. wdrożenie prezydenckiego projektu Karola Nawrockiego obniżającego stawkę VAT na prąd z 23 do 5 procent wraz z likwidacją opłat dodatkowych, obowiązek błyskawicznej rewizji taryf ciepłowniczych po spadku cen paliw, wprowadzenie regulowanych cen krajowego gazu dla ciepłowni, opodatkowanie nadzwyczajnych zysków spółek gazowych oraz zniesienie barier biurokratycznych windujących ceny węgla i pelletu.

Słupsk to średniej wielkości miasto powiatowe w północnej Polsce, które kilka lat temu posłużyło Robertowi Biedroniowi, jako trampolina do dalszej kariery politycznej. Do dziś rządzą nim politycy namaszczeni przez europosła wraz z sojusznikami z Koalicji Obywatelskiej. A Słupsk to zaledwie mały wycinek rzeczywistości. W podobnej sytuacji może znajdować się kilkaset innych miast i miasteczek w całej Polsce. 

źr. wPolsce za kmoroz.pl