Świat

Polak już w kosmosie. Misja wystartowała

opublikowano:
Punktualnie o 8.31 wystartowała misja kosmiczna Ax-4 z udziałem polskiego astronauty Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego. Start odbył z Kennedy Space Center na przylądku Canaveral na Florydzie. Rakieta Falcon 9 firmy SpaceX wyniosła na orbitę kapsułę Dragon z czteroosobową załogą.

W ramach misji Ax-4 na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS) - poza Polakiem - lecą: doświadczona była astronautka NASA, Amerykanka Peggy Whitson (dowódca), pilot Shubhanshu Shukla z Indii oraz specjalista naukowiec Tibor Kapu z Węgier.

Lot pierwotnie był planowany na 29 maja. Następnie w oficjalnych komunikatach podawano daty 8, 10, 11, 19 i 22 czerwca. Siódmym możliwym terminem jest 25 czerwca - o godz. 8.31 czasu polskiego (godz. 2.31 czasu lokalnego na Florydzie, USA).

Dr Sławosz Uznański-Wiśniewski jest drugim Polakiem w kosmosie, a będzie pierwszym na ISS. Pierwszym naszym rodakiem w przestrzeni kosmicznej był Mirosław Hermaszewski (1941-2022), który w dniach 27 czerwca - 5 lipca 1978 r., wraz z Piotrem Klimukiem (radziecki kosmonauta narodowości białoruskiej), odbył lot na statku kosmicznym Sojuz 30. W czasie 8-dniowej misji dokonano 126 okrążeń Ziemi.

Pilot Shubhanshu Shukla jest drugim astronautą z Indii od 1984 r. Pierwszym był Rakesh Sharma – indyjski pilot wojskowy, który poleciał na stację kosmiczną Salut 7 na pokładzie statku Sojuz T-11 w ramach programu Interkosmos.

Z kolei specjalista misji Tibor Kapu jest drugim Węgrem w kosmosie - od 1980 r. Pierwszym był Bertalan Farkas, również uczestnik programu Interkosmos, który na pokładzie statku kosmicznego Sojuz 36 dotarł do stacji kosmicznej Salut 6.

Dowódca Peggy Annette Whitson jest amerykańską biochemiczką. Do 2018 r. w NASA, spędziła w kosmosie łącznie 675 dni - najwięcej spośród wszystkich Amerykanów oraz wśród kobiet astronautek (rekordzistą jest rosyjski kosmonauta Oleg Kononienko, który - według niektórych źródeł - spędził w kosmosie łącznie 1110 dni).

mid-epa12195918_2
Załoga misji Ax-4 (fot. CRISTOBAL HERRERA-ULASHKEVICH/EPA/PAP)

Na ISS załoga Ax-4 będzie prowadzić badania w warunkach mikrograwitacji oraz zaangażuje się w działania edukacyjne. Nasz astronauta przeprowadzi 13 eksperymentów, zaprojektowanych przez polskie firmy i umożliwiających przetestowanie nowych technologii i koncepcji w warunkach mikrograwitacji. Zrealizuje też 30 pokazów edukacyjnych i popularnonaukowych. Będzie również wykonywał połączenia z rodzimymi krótkofalowcami.

Sławosz Uznański-Wiśniewski zabrał ze sobą na orbitę m.in. polskie flagi, w tym naszywkę ze skafandra Mirosława Hermaszewskiego, pamiątki po Marii Skłodowskiej-Curie, mapę z dzieła Mikołaja Kopernika "De revolutionibus orbium coelestium" ("O obrotach sfer niebieskich"), bryłkę soli z Wieliczki i kawałek polskiego bursztynu. Na orbitę lecą też manuskrypt mazurka Fryderyka Chopina, trzy wiersze Wisławy Szymborskiej, krajka z regionalnego stroju ziemi łódzkiej z Muzeum Etnograficznego w Warszawie, polskie litery (ą, ć, ę, ł itd.) wydrukowane w 3D oraz emblematy i plakat misji.

To czwarta komercyjna załogowa wyprawa realizowana przez amerykańską firmę Axiom Space. Udział Polaka to rezultat umowy podpisanej między Ministerstwem Rozwoju i Technologii a Europejską Agencją Kosmiczną na przygotowanie i przeprowadzenie polskiej misji technologiczno-naukowej IGNIS na ISS. W przygotowaniach bierze udział także Polska Agencja Kosmiczna (POLSA) jako agencja wykonawcza MRiT.

źr. wPolsce24 za PAP

(fot. PAP/Leszek Szymański)

 

 

 

Świat

Potężna awaria paraliżuje Microsoft. Gigant wciąż nie panuje nad sytuacją, tysiące firm odciętych od poczty

opublikowano:
Sparaliżowana poczta Microsoftu
Sparaliżowana poczta Microsoftu (fot. shutterstock)
Od czwartkowego wieczoru trwa globalna awaria pakietu Microsoft 365, która sparaliżowała pracę tysięcy przedsiębiorstw oraz instytucji na całym świecie. Użytkownicy masowo zgłaszają brak dostępu do poczty elektronicznej oraz kluczowych narzędzi biurowych. Mimo upływu kilkunastu godzin amerykański gigant technologiczny wciąż nie potrafi przywrócić pełnej stabilności swoich systemów, przyznając jedynie do „częściowej poprawy sytuacji”.
Świat

Jak zamachy zmieniły niemieckie miasta? To samo czeka Polskę?

opublikowano:
Zamach w niemieckim Magdeburgu
Zamach w niemieckim Magdeburgu
Po serii krwawych zamachów Niemcy zaostrzają środki bezpieczeństwa w przestrzeni publicznej. Miasta inwestują w certyfikowane zapory chroniące przed atakami z użyciem samochodów, a władze federalne zaostrzają przepisy dotyczące dostępu do broni i wprowadzają zakaz noszenia noży podczas imprez masowych.
Świat

Terrorysta uciekł przez okno z... aresztu domowego

opublikowano:
Ucieczka przez okno
Ucieczka przez okno
74-letni były terrorysta z Czerwonych Brygad, skazany we Włoszech na 27 lat więzienia, uciekł z aresztu domowego w Buenos Aires. Mężczyzna zdjął elektroniczną bransoletkę monitorującą, a następnie spuścił się na linie z piątego piętra budynku. Argentyńskie i włoskie służby rozpoczęły poszukiwania zbiega.
Świat

Burza na Węgrzech! Jest decyzja ws. aresztu dla brata Orbána

opublikowano:
Brat Viktora Orbana został aresztowany
Brat Viktora Orbana został aresztowany
Na Węgrzech trwa polityczna nagonka nowej władzy na obóz Viktora Orbána. Sąd w Budapeszcie zdecydował o miesięcznym areszcie dla brata byłego premiera w związku z zarzutami dotyczącymi wiz, a sam Orbán nie ma wątpliwości, że cała akcja to uderzenie w niego.
Świat

Wzruszające obchody 11 listopada na Ukrainie. Polacy pamiętają

opublikowano:
Polskie uroczystości na Ukrainie
Polskie uroczystości na Ukrainie
Polacy mieszkający na Ukrainie również uroczyście obchodzili Narodowe Święto Niepodległości. We Lwowie i Łucku odprawiono msze święte w intencji Ojczyzny, a przedstawiciele polskich wspólnot złożyli wieńce na ważnych dla naszej historii nekropoliach.
Świat

Irańska siatka terroru w Europie rozbita. Amerykanie stawiają ciężkie zarzuty

opublikowano:
Members of the 420th Air Base Squadron and Royal Air Force Brize Norton prepare to load cargo aboard a C-17 Globemaster III during Project MACE at RAF Fairford, England, Dec. 2, 2025. The exercise enables joint cargo movement training and refines coordination between USAF and RAF teams. (U.S. Air Force photo by TSgt Jessica Avallone)
ćwiczenia Project MACE w bazie RAF Fairford w Anglii (fot. U.S. Air Force/TSgt Jessica Avallone)
Amerykański Departament Sprawiedliwości postawił zarzuty trzem agentom powiązanym z Teheranem, którzy mieli stać za serią planowanych zamachów terrorystycznych w Europie i Stanach Zjednoczonych. Wśród udaremnionych akcji znalazł się atak na brytyjską bazę lotniczą RAF Fairford, gdzie stacjonowały siły zbrojne USA.