Dzieci nie odróżniają rozrywki od sprzedaży. Youtuberzy Wojan i Palion z zarzutami
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów postawił zarzuty dwóm influencerom prowadzącym popularne kanały poświęcone grom komputerowym. Chodzi o kanały „WojanGames”, „WojanPlus”, „wojanteam_pl” oraz „Palion Games” i „Palion Games Plus”. Według urzędu treści tych twórców są kierowane głównie do dzieci w wieku wczesnoszkolnym.
Influencerzy prowadzą także działalność sprzedażową i oferują m.in. artykuły szkolne, odzież, kolorowanki, komiksy oraz napoje. Zastrzeżenia UOKiK dotyczą sposobu promowania tych produktów – reklama była wielokrotnie wplatana w transmisje z gier, a materiały publikowano w mediach społecznościowych.
Czytaj także
Tomasz Chróstny, prezes UOKiK podkreśla, że najmłodsi odbiorcy wymagają szczególnej ochrony przed przekazami sprzedażowymi.
Dzieci nie mogą być poddawane presji zakupowej poprzez agresywną reklamę. Tymczasem influencerzy, którym postawiłem zarzuty, promują swoje biznesy za pośrednictwem treści w mediach społecznościowych opartych na popularnych grach komputerowych dla dzieci." - ocenia Chróstny.
Jak wskazuje urząd, dzieci mają ograniczoną zdolność rozpoznawania komercyjnego charakteru przekazów. Przepisy krajowe i unijne zakazują bezpośredniego nakłaniania dzieci do zakupu produktów albo zachęcania ich do wywierania presji na dorosłych.
Kolorowe animacje i rymowanki. Tak influencerzy wkręcają dzieci
Według UOKiK zastrzeżenia dotyczą przede wszystkim sposobu kierowania komunikatów do dzieci. Urząd wskazuje na bezpośrednie zwracanie się do najmłodszych odbiorców, używanie atrakcyjnego dla nich języka, kolorowych animacji i rymowanek. W postępowaniu badane jest także wykorzystywanie mechanizmów presji – komunikaty sugerujące, że oferta jest limitowana i wkrótce zniknie, a także przekazy odwołujące się do potrzeby akceptacji przez rówieśników.
Produkty miały być określane jako „magiczne” albo „przynoszące szczęście”. Jeśli zarzuty się potwierdzą, przedsiębiorcom grozi kara w wysokości do 10 proc. obrotu, a osoba zarządzająca Wojan Group może zostać ukarana grzywną do 2 mln zł.
Fundacja alarmuje: Ochrona dzieci jest niewystarczająca
Sprawa pokazuje szerszy problem związany z reklamą w mediach społecznościowych. Wiktoria Kinik, rzeczniczka prasowa Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę, ocenia, że dzieci są dziś niewystarczająco chronione przed przekazami komercyjnymi w internecie.
Najmłodsi użytkownicy często nie potrafią rozpoznać, że treści prezentowane przez influencerów mają charakter komercyjny. Dla wielu dzieci rekomendacja ulubionego twórcy jest odbierana jako szczera opinia, a nie element kampanii reklamowej." - przekonuje rzeczniczka.
Zdaniem fundacji potrzebna jest szersza dyskusja o regulacjach dotyczących streamerów i influencerów oraz skuteczniejszej ochronie dzieci przed ukrytą reklamą. Fundacja apeluje o podniesienie wieku dostępu do mediów społecznościowych do 15. roku życia i rzeczywiste mechanizmy kontroli wieku ich użytkowników.
Z perspektywy psychologii rozwojowej dzieci wciąż rozwijają zdolność krytycznej oceny treści i rozumienia intencji nadawcy. To sprawia, że są znacznie bardziej podatne na wpływ osób, które darzą sympatią i zaufaniem.
Etyczna granica przekroczona, gdy reklama jest ukrywana
Wiktoria Kinik zwraca uwagę, że sama promocja produktów przez influencerów nie jest problemem, o ile odbywa się w sposób przejrzysty:
Etyczna granica zostaje przekroczona wtedy, gdy komercyjny przekaz jest ukrywany lub przedstawiany jako spontaniczna, osobista rekomendacja, a twórca świadomie wykorzystuje emocjonalną więź z młodymi odbiorcami, którzy nie mają jeszcze kompetencji, by rozpoznać mechanizmy perswazji."
Rodzice często nie mają pojęcia o skali problemu
Według fundacji rozwiązaniem powinno być połączenie lepszych oznaczeń treści reklamowych z edukacją dzieci, rodziców i opiekunów. Rzeczniczka podkreśla, że rodzice często nie zdają sobie sprawy, jak silnie media społecznościowe i influencerzy wpływają na sposób myślenia oraz decyzje dzieci. Młodzi odbiorcy, szczególnie do około 15. roku życia, dopiero rozwijają umiejętność krytycznej oceny przekazów i rozpoznawania technik perswazji. Dlatego tak ważne jest, aby edukacja obejmowała nie tylko dzieci, ale również dorosłych.
źr. wPolsce24 za dlaHandlu.pl
Czytaj także
