Od 1 września polska szkoła nie będzie wyglądać tak samo. Uczniów czeka ogromna rewolucja w nauce
„Reforma26. Kompas Jutra” zakłada stopniowe wdrażanie nowej podstawy programowej kształcenia ogólnego. Określa ona cele kształcenia oraz wiedzę i umiejętności, które musi opanować każdy uczeń. W roku szkolnym 2026/2027 nowa podstawa obejmie wyłącznie przedszkola oraz klasy I i IV szkół podstawowych.
W roku 2027/2028 nowa podstawa obejmie cztery roczniki (klasy I, II, IV i V), a w roku 2028/2029 sześć roczników (klasy I–III oraz IV–VI). W szkołach ponadpodstawowych reforma programowa rozpocznie się rok później – od 1 września 2027 roku – również stopniowo od klas pierwszych.
Nowa podstawa programowa ma na celu uporządkowanie wymagań, wzmocnienie roli nauczyciela oraz wprowadzenie bardziej angażujących metod nauki. Pojawią się w niej całkiem nowe elementy: doświadczenia edukacyjne, tydzień projektowy oraz moduły tematyczne.
Czytaj także
Całkowity zakaz używania smartfonów w szkołach
Od nowego roku szkolnego wchodzi w życie ustawowy zakaz korzystania z telefonów komórkowych i innych urządzeń pozwalających na komunikację, nagrywanie obrazu lub dźwięku. Zakaz będzie obowiązywał w publicznych i niepublicznych szkołach podstawowych oraz przedszkolach (również w oddziałach przedszkolnych). Będzie on obowiązywał przez cały czas pobytu dziecka w placówce – zarówno podczas lekcji, jak i przerw, a także na zajęciach organizowanych poza szkołą np. lekcjach WF na zewnętrznych obiektach sportowych.
Przepisy przewidują jednak pewne wyjątki. Urządzenia będą mogły być użyte gdy nauczyciel uzna je za przydatne do celów lekcyjnych lub sprawdzenia wiedzy, w sytuacjach bezpośredniego zagrożenia zdrowia lub życia, przy konieczności pilnego kontaktu z rodzicami oraz za zgodą dyrektora ze względów zdrowotnych (np. aplikacje monitorujące stan zdrowia przy chorobie lub niepełnosprawności).
Szkoły będą mogły tworzyć bezpieczne miejsca do przechowywania sprzętu, gwarantujące prywatność. Złamanie zakazu może wiązać się z działaniami wychowawczymi, karami statutowymi oraz obniżeniem oceny z zachowania.
W szkołach ponadpodstawowych i szkołach dla dorosłych odgórny zakaz ustawowy nie obowiązuje, ale każda placówka musi samodzielnie określić zasady korzystania z telefonów lub wprowadzić własny zakaz w swoim statucie do 31 grudnia 2026 roku.
Zakaz ten nie obejmie pobytu w internacie, wycieczek szkolnych oraz korzystania z infrastruktury szkoły np. sportowej poza godzinami zajęć.
Powrót przyrody i obowiązkowa edukacja zdrowotna
Od nowego roku szkolnego siatka zajęć szkolnych ulegnie wyraźnej zmianie. Do klas IV–VI szkół podstawowych wracają całościowe lekcje przyrody w wymiarze 3 godzin tygodniowo (z czego co najmniej 2 godziny w bloku). Podział na osobne przedmioty – biologia, chemia, fizyka, geografia – nastąpi dopiero od klasy VII.
Dotychczasowy przedmiot technika w klasach IV–VI przekształci się w zajęcia praktyczno-techniczne w wymiarze 2 godziny tygodniowo.
Od 1 września edukacja zdrowotna stanie się obowiązkowym przedmiotem dla wszystkich uczniów. Co ważne, wchodzący w jej skład moduł dotyczący wiedzy o zdrowiu seksualnym jest nieobowiązkowy. O udziale w nim decydują rodzice lub sam uczeń, jeśli jest pełnoletni – nieuczestniczenie w tych zajęciach wymaga złożenia pisemnej rezygnacji.
Ograniczenia w zadawaniu prac domowych
W szkołach podstawowych zmieniają się zasady przydzielania zadań do wykonania w domu. W klasach IV–VIII wprowadzono zakaz zadawania praktyczno-technicznych prac domowych do wykonania w czasie wolnym od lekcji. Każda pisemna praca domowa wykonana przez ucznia musi zostać rzetelnie sprawdzona przez nauczyciela i opatrzona informacją zwrotną.
Szkoły zyskają możliwość wdrożenia wewnątrzszkolnego systemu, w którym odrabianie nieobowiązkowych pisemnych prac domowych pozwala na podwyższenie rocznej oceny klasyfikacyjnej.
Ocena funkcjonalna
W szkołach pojawia się nowe pojęcie – ocena funkcjonalna. Jej przeprowadzenie będzie obowiązkowe w przypadku uczniów kierowanych do poradni psychologiczno-pedagogiczne – jeszcze przed wydaniem przez nią orzeczenia.
Nie opiera się ona na wynikach w nauce. Koncentruje się natomiast na funkcjonowaniu dziecka w środowisku szkolnym w sferach: poznawczej, emocjonalnej, społecznej oraz motorycznej. Ocena funkcjonalna będzie opracowywana przez nauczycieli i pracujących z uczniem specjalistów na podstawie bieżącej pracy i obserwacji.
Rewolucja na stołówkach szkolnych i w przedszkolach
Nowe przepisy wprowadzają także rygorystyczne wytyczne dotyczące żywienia dzieci i młodzieży. Zakładają one zwiększony udział warzyw, owoców oraz produktów roślinnych i pełnoziarnistych oraz ograniczenie ilości dodawanego cukru w napojach sporządzanych na miejscu, przy jednoczesnym preferowaniu czystej wody.
Szkoły będą miały obowiązek co najmniej dwa razy w tygodniu przygotować zupy wyłącznie na bazie wywarów warzywnych. Przepisy wprowadzają także co najmniej raz w tygodniu obowiązkowego, pełnowartościowego dania roślinnego w ramach obiadu oraz obowiązek uwzględniania potrzeb dzieci niespożywających produktów odzwierzęcych.
Nowe zawody
Zmiany dotkną także starszych uczniów oraz strukturę szkolnictwa zawodowego. Od nowego roku szkolnego szkoły branżowe i technika będą mogły kształcić w nowych kierunkach. Na liście znalazły się m.in.: technik cyberbezpieczeństwa, monter optoelektroniki, technik optoelektroniki, technik optyki okularowej, agroogrodnik, asystent ogrodniczy, asystent florystyczny, ogrodnik terenów zieleni, technik agroogrodnictwa, technik architektury krajobrazu i arborystyki oraz technik aranżacji florystycznych.
Bezpłatny e-Dziennik i wygaśnięcie przywileju dla nauczycieli
Ministerstwo Edukacji Narodowej planuje uruchomić pilotaż bezpłatnego, państwowego e-Dziennika dostępnego w telefonie od 22 września 2026 roku. Pilotaż ma objąć wybrane szkoły publiczne, niepubliczne oraz artystyczne. Start zależy jednak od decyzji prezydenta w sprawie nowelizacji ustawy Prawo oświatowe oraz ustawy o systemie informacji oświatowej.
Z początkiem roku szkolnego 2026/2027 wygasają przepisy, które pozwalały nauczycielom pobierającym świadczenie kompensacyjne na pracę w szkołach z oddziałami dla dzieci ukraińskich – przybyłych po wybuchu wojny – bez utraty prawa do pobierania tego świadczenia.
źr. wPolsce24 za portalsamorzadowy.pl
Czytaj także
