Unia Europejska coraz bliżej kontroli internetu. Służby weszły do paryskiej siedziby X
Unia Europejska wprowadziła w ostatnich latach tzw. Digital Services Act (DSA) – ujednolicony zbiór aktów prawnych, którego celem jest walka z tzw. „nielegalnymi treściami”, dezinformacją i nadużyciami na platformach internetowych. DSA nakłada na największe platformy cyfrowe szereg obowiązków w zakresie moderacji treści, przejrzystości i współpracy z organami nadzorczymi. Nie jest to wyłącznie regulacja wewnątrzunijna – jej skutki sięgają daleko poza granice UE, ponieważ globalne serwisy muszą dostosować swoje zasady działania także pod presją unijnych organów i potencjalnych kar finansowych.
Krytycy DSA wskazują, że choć oficjalnie ma on na celu walkę z prawdziwymi zagrożeniami, to jego ogólne i szerokie zapisy mogą dawać władzom prawodawczym i regulatorom narzędzia do ingerencji w swobodę wyrażania opinii. Takie opinie podnoszone są nie tylko przez środowiska konserwatywne w USA, ale także przez międzynarodowe organizacje broniące wolności słowa, które ostrzegają przed potencjalnym systemem cenzury w sieci, gdzie użytkownicy mogą być pociągani do usuwania treści uznanych za „dezinformację” lub „mowę nienawiści” według unijnych standardów.
Te obawy znalazły swój oddźwięk nawet w amerykańskich instytucjach – Komitet ds. Sądownictwa Izby Reprezentantów USA opublikował raport ostrzegający przed tym, że DSA może skłaniać platformy do globalnej cenzury treści politycznych, w praktyce narzucając unijne standardy moderacji na użytkowników w Stanach Zjednoczonych i poza Europą.
Francuska policja i prokuratura weszły do siedziby X w Paryżu
Na tym tle doszło do konkretnego starcia między europejskimi władzami a globalnym gigantem mediów społecznościowych. 3 lutego francuska policja oraz Prokuratura w Paryżu przeprowadziły nalot na biura amerykańskiej platformy X w stolicy Francji. Akcja jest częścią trwającego od ponad roku śledztwa skupionego pierwotnie na rzekomym nadużyciu algorytmów i nieprawidłowościach w przetwarzaniu danych.
Śledztwo, prowadzone przez specjalną jednostkę ds. cyberprzestępczości z udziałem Europolu, zostało następnie rozszerzone na kwestie związane z AI i generowaniem treści uznanych przez francuskich śledczych za niezgodne z prawem (np. materiały seksualne generowane przez chatbot Grok, treści negujące historyczne fakty, jak Holocaust, oraz rozpowszechnianie materiałów uznanych za zakazane we Francji).
Francuska prokuratura wydała również wezwania do stawienia się na „dobrowolne przesłuchania” dla Elona Muska i byłej CEO X, Lindy Yaccarino, zaplanowane na kwiecień.
X odpowiada na działania francuskich władz
W odpowiedzi na francuską akcję X wydało oświadczenie, w którym określiło nalot jako „polityczny teatr organów ścigania” mający na celu wywarcie presji na kierownictwo firmy z USA. Według Global Government Affairs X, francuskie władze pominęły ustalone procedury międzynarodowe i naruszyły prawo firmy do obrony, a sam proces ma charakter bardziej polityczny niż prawny.
Z perspektywy komentatorów wolnościowych takie działania europejskich instytucji budzą poważne pytania o granice ingerencji państw w prywatne platformy komunikacji, szczególnie wobec rosnących zapędów do kontroli treści w internecie.
Dlaczego ten konflikt ma znaczenie?
Połączenie europejskich regulacji, takich jak DSA, z aktywnym stosowaniem prawa przez państwa członkowskie – jak w przypadku Francji – oznacza, że prywatne firmy i ich użytkownicy zaczynają być pod coraz większym wpływem unijnych i krajowych organów nadzorczych. Nie chodzi tu już tylko o usuwanie treści uznanych za nielegalne, ale o presję na zmianę sposobu działania całych platform, co może mieć daleko idące konsekwencje dla swobody słowa i wymiany opinii w globalnej sieci.
Dla wielu obserwatorów to sygnał, że Europa próbuje nie tylko egzekwować prawa we własnym obszarze rynku, ale także eksportować model kontroli internetu, który przenika globalne praktyki moderacji treści – niezależnie od tego, czy chodzi o kwestie bezpieczeństwa, czy polityczne dyskursy.
źr. wPolsce24 za Le Monde.fr, BBC, x.com
Czytaj także
