Świat

Nie żyje polsko-amerykański noblista Andrzej „Andrew” Schally, syn sanacyjnego generała

opublikowano:
1
Andrzej "Andrew" Schally otrzymał Nagrodę Nobla w 1977 roku (fot. Wikimedia/Pixabay)
Wybitny endokrynolog, urodzony w Polsce Andrzej Wiktor "Andrew" Schally, zmarł w Miami Beach na Florydzie w wieku 97 lat. Był laureatem Nagrody Nobla za badania nad hormonami mózgu, co dało początek neuroendokrynologii.

To Schally, lekarz i biochemik, odkrył hormony podwzgórza mózgu, tzw. neurohormony. Stymulują one wydzielanie hormonów przysadki mózgowej i ogrywają kluczową rolę w regulacji funkcji hormonalnych w organizmie. 

- Było to epokowe odkrycie – podkreśla w rozmowie z PAP praktykujący w Nowym Jorku polski lekarz Henryk Cioczek i wyjaśnia: - Zarządzają one wieloma procesami m. in. reprodukcyjnymi, rozrodczymi poprzez hormony płciowe, a przez tarczycowe - metabolizmem. Są też odpowiedzialne za hormon wzrostu. 

Jak przypomniał we wtorkowym wydaniu „New York Times” naukowiec podzielił Nagrodę Nobla z Rogerem Guilleminem, z którym konkurował przez dwie dekady. Obaj uczeni otrzymali wyróżnienie szwedzkiej akademii w 1977 roku. Guillemin zmarł w lutym tego roku.

Andrzej był synem Kazimierza Schally, generała Wojska Polskiego, szefa gabinetu prezydenta Ignacego Mościckiego i Marii z domu Łąckiej. Urodził się w 1926 roku w Wilnie, gdzie akurat w tym czasie służył jego ojciec. Drugą wojnę spędził z rodzicami w Rumunii i w 1945 r. przedostał się do Anglii. Studiował tam chemię i medycynę. W 1952 wyjechał do Kanady, potem do USA. W 1962 przyjął obywatelstwo amerykańskie.

Kiedy jednak amerykański badacz prof. Wacław Szybalski sporządzał listę noblistów polskiego pochodzenia, Schally od razu się zgodził, aby go do nich zaliczyć - przypomniał dr Henryk Cioczek.

Uczony był autorem ponad 2380 cenionych publikacji. Miał dwoje dzieci, pięcioro wnuków i dziesięcioro prawnuków.

źr. wPolsce za PAP (z Nowego Jorku Andrzej Dobrowolski)

 

Świat

Strzelanina w Waszyngtonie. Są ranni!

opublikowano:
ec8f876ccd784d15b9636e772c5302b9
Taśma z napisem "POLICE LINE - DO NOT CROSS" / autor: Fratria
Dziś w centrum Waszyngtonu doszło do strzelaniny. Okoliczni mieszkańcy mieli słyszeć głośne huki przypominające wybuchy. Telewizja ABC podaje, że co najmniej cztery osoby zostały postrzelone.
Świat

Jak zamachy zmieniły niemieckie miasta? To samo czeka Polskę?

opublikowano:
Zamach w niemieckim Magdeburgu
Zamach w niemieckim Magdeburgu
Po serii krwawych zamachów Niemcy zaostrzają środki bezpieczeństwa w przestrzeni publicznej. Miasta inwestują w certyfikowane zapory chroniące przed atakami z użyciem samochodów, a władze federalne zaostrzają przepisy dotyczące dostępu do broni i wprowadzają zakaz noszenia noży podczas imprez masowych.
Świat

Terrorysta uciekł przez okno z... aresztu domowego

opublikowano:
Ucieczka przez okno
Ucieczka przez okno
74-letni były terrorysta z Czerwonych Brygad, skazany we Włoszech na 27 lat więzienia, uciekł z aresztu domowego w Buenos Aires. Mężczyzna zdjął elektroniczną bransoletkę monitorującą, a następnie spuścił się na linie z piątego piętra budynku. Argentyńskie i włoskie służby rozpoczęły poszukiwania zbiega.
Świat

Burza na Węgrzech! Jest decyzja ws. aresztu dla brata Orbána

opublikowano:
Brat Viktora Orbana został aresztowany
Brat Viktora Orbana został aresztowany
Na Węgrzech trwa polityczna nagonka nowej władzy na obóz Viktora Orbána. Sąd w Budapeszcie zdecydował o miesięcznym areszcie dla brata byłego premiera w związku z zarzutami dotyczącymi wiz, a sam Orbán nie ma wątpliwości, że cała akcja to uderzenie w niego.
Świat

Wzruszające obchody 11 listopada na Ukrainie. Polacy pamiętają

opublikowano:
Polskie uroczystości na Ukrainie
Polskie uroczystości na Ukrainie
Polacy mieszkający na Ukrainie również uroczyście obchodzili Narodowe Święto Niepodległości. We Lwowie i Łucku odprawiono msze święte w intencji Ojczyzny, a przedstawiciele polskich wspólnot złożyli wieńce na ważnych dla naszej historii nekropoliach.
Świat

Irańska siatka terroru w Europie rozbita. Amerykanie stawiają ciężkie zarzuty

opublikowano:
Members of the 420th Air Base Squadron and Royal Air Force Brize Norton prepare to load cargo aboard a C-17 Globemaster III during Project MACE at RAF Fairford, England, Dec. 2, 2025. The exercise enables joint cargo movement training and refines coordination between USAF and RAF teams. (U.S. Air Force photo by TSgt Jessica Avallone)
ćwiczenia Project MACE w bazie RAF Fairford w Anglii (fot. U.S. Air Force/TSgt Jessica Avallone)
Amerykański Departament Sprawiedliwości postawił zarzuty trzem agentom powiązanym z Teheranem, którzy mieli stać za serią planowanych zamachów terrorystycznych w Europie i Stanach Zjednoczonych. Wśród udaremnionych akcji znalazł się atak na brytyjską bazę lotniczą RAF Fairford, gdzie stacjonowały siły zbrojne USA.