Świat

Holandia otworzy archiwum o kolaborantach. Nie podoba się to ich rodzinom

opublikowano:
Toespraak_Anton_Mussert
Wielu Holendrów zdecydowało się na kolaborację z Niemcami (fot. Nationaal Archief\Wikipedia)
Władze Holandii wkrótce otworzą archiwum dotyczące kolaboracji ich narodu z Niemcami podczas II Wojny Światowej. Nie wszystkim się to podoba.

Holandia, mimo bycia państwem neutralnym, została napadnięta przez Niemcy 10 maja 1940 roku. Jej podbój był częścią niemieckiego planu podboju Francji. Holendrzy bronili się zaledwie przez pięć dni, poddali się po nalocie na Rotterdam. Niektóre fragmenty tego państwa były okupowane do samego końca wojny. 

Wielu Holendrów zdecydowało się na kolaborację z Niemcami. Część z nich wstąpiła do niemieckiego wojska, głównie do Waffen-SS. Inni pomagali w polowaniu na Żydów. Szacuje się, że holenderscy kolaboranci złapali ich od 8 do 9 tys., większość z nich została później zamordowani w niemieckich obozach. Istniejąca już przed wojną holenderska partia nazistowska od razu zaczęła kolaborować, zostając jedyną legalną partią pod okupacją, wstąpiło do niej ok. 3% wszystkich dorosłych holenderskich mężczyzn. Wiele holenderskich firm zajmowało się zaopatrywaniem niemieckiej machiny wojennej. 

Zebrali wszystkie dokumenty 

Po wojnie wszystkie materiały dotyczące kolaboracji – donosy na gestapo, teczki osobowe, zeznania sądowe itp. - zebrano w Centralnym Archiwum Jurysdykcji Specjalnej (CABR) w Hadze. Znalazło się w nim ponad 3 mln dokumentów. To bezcenne źródło dla historyków, a CABR jest najczęściej odwiedzanym archiwum wojennym w całej Holandii. Dotychczas dostęp do niego był jednak mocno ograniczony. Zgromadzone w nim dokumenty były dostępne wyłącznie dla naukowców i osób, których rodzin dotyczą. 
Wkrótce jednak się to zmieni. Już od jutra dostęp do tych dokumentów będą mieli wszyscy chętni. Ta zmiana wynika z przepisów dotyczących archiwów. Gdy to się stanie, najmłodsze osoby, których dotyczą zgromadzone w nim dokumenty, będą miały po 98 lat, a znakomita większość z nich już nie żyje.

Fakt, że to archiwum zostanie otwarte, nie podoba się niektórym rodzinom kolaborantów. Początkowo planowano, że wszystkie treści z tego archiwum będą dostępne w internecie, na stronie projektu Oorlog voor de Rechter (hol. Wojna przed sędziami). Skargi rodzin kolaborantów sprawiły jednak, że holenderska Agencja Ochrony Danych (AP) ostrzegła, że umieszczenie tych treści w internecie może naruszyć prawo do prywatności. Minister kultury Eppo Bruins zdecydował, że publikacja musi nastąpić w takiej formie, by niemożliwe było wyszukiwanie w nim treści za pomocą Google. Opóźniło to całą sprawę, ale władze twierdzą, że te dokumenty ostatecznie trafią do internetu.

Nie wszyscy oskarżeni byli winni 

Obawy rodzin wynikają nie tylko ze wstydu. Niedawno dyrektor Instytutu Wojny, Holokaustu i Ludobójstwa (NIOD) Martijn Eickhoff zauważył, że po wojnie, gdy trwała rozprawa z kolaborantami, padło wiele fałszywych oskarżeń, a 2/3 oskarżonych nie zostało uznanych za winnych. Jego zdaniem to bardzo cenne źródło historyczne, ale należy podchodzić do niego ostrożnie.

Nie brak jednak opinii, że otwarcie tego archiwum jest niezbędne, by Holendrzy rozliczyli się w końcu ze swoją kolaborancką przeszłością. Dopiero w ostatnich latach otwarto w tym państwie muzeum Holokaustu, zaczęły się publiczne przeprosiny i badania naukowe w tym temacie. Zdaniem eksperta od Holokaustu Houwinka ten Cate z Uniwersytetu w Amsterdamie Holendrzy próbowali wyprzeć pamięć o tej kolaboracji. Dodał, że rozumie dlaczego rodziny kolaborantów boją się otwarcia tego archiwum, ale jego doświadczenie wskazuje, że poczują się lepiej, gdy świat pozna prawdę.

źr. wPolsce24 za Guardian 

Świat

Mosad alarmuje! Szykowany jest zamach na Trumpa?

opublikowano:
Groźba zamachu na Trumpa?
Groźba zamachu na Trumpa?
Izraelski Mosad miał przekazać amerykańskiej CIA informacje o irańskich planach zamachu na prezydenta USA Donalda Trumpa oraz kluczowych przedstawicieli jego administracji. Doniesienia potwierdziła także inna zachodnia agencja wywiadowcza, a w Waszyngtonie wprowadzono nadzwyczajne procedury bezpieczeństwa.
Świat

Twarde stanowisko Estonii wobec Rosji! Mocna decyzja

opublikowano:
Estonia zamknie od 1 grudnia wszystkie przejścia graniczne z Rosją
Estonia zamknie od 1 grudnia wszystkie przejścia graniczne z Rosją
Estonia od 1 grudnia zamknie wszystkie przejścia graniczne z Rosją. Decyzja jest reakcją na próbę podpalenia estońskiej fabryki dronów Threod Systems, za którą stał rosyjski wywiad wojskowy GRU.
Świat

Eksplozja na jarmarku bożonarodzeniowym! Są ciężko ranni

opublikowano:
Eksplozja na jarmarku bożonarodzeniowym
Eksplozja na jarmarku bożonarodzeniowym
Jak podają media, pięć osób zostało poszkodowanych w pożarze na jarmarku bożonarodzeniowym w belgijskiej miejscowości Anhée. Dwie z nich znajdują się w stanie zagrożenia życia.
Świat

Nawet Biden miał dość Zełenskiego. Zobacz, co mu zarzuca

opublikowano:
Joe Biden surowo o Wołodymyrze Zełenskim
Joe Biden surowo o Wołodymyrze Zełenskim
Nawet Joe Biden, który przez lata wspierał Wołodymyra Zełenskiego, w prywatnych rozmowach wskazywał, że miał dośc zachowania ukraińskiego prezydenta. W swojej najnowszej książce były prezydent USA ujawnia, że przywódca Ukrainy bywał uparty, miewał wahania nastroju i nie okazywał mu takiej wdzięczności, jakiej oczekiwał.
Świat

Niemiecka duma na kolanach. Katastrofalne wyniki Volkswagena

opublikowano:
Katastrofalne wyniki i cięcia w Volkswagenie
Katastrofalne wyniki i cięcia w Volkswagenie
W pierwszych dziewięciu miesiącach 2026 roku zysk operacyjny Volkswagena na sprzedanym samochodzie wyniósł zaledwie 12 euro, jak wynika z analizy Center of Automotive Management (CAM). Ten wynik sprawia, że niemiecki koncern znalazł się na końcu branżowego zestawienia, znacznie poniżej średniej.
Świat

Migracyjny szturm na Wyspy Kanaryjskie! Padł dramatyczny apel

opublikowano:
Sztum migrantów na Kanary
Sztum migrantów na Kanary
W sobotę, 14 listopada, na Wyspy Kanaryjskie dotarło 1488 migrantów na 14 łodziach. To najwyższy jednodniowy bilans od 2020 roku. Presja na szlaku atlantyckim rośnie, a władze archipelagu domagają się natychmiastowej pomocy od Madrytu i Unii Europejskiej.