Czy województwa potrzebują urzędów marszałkowskich? Czy to tylko zbędne twory administracyjne?
Kompetencje Urzędów Marszałkowskich, jako kluczowych struktur administracji samorządowej, obejmują szeroki zakres działań, od ochrony zdrowia, przez rozwój infrastruktury, po kulturę i gospodarkę. To właśnie samorządy województw, takie jak Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego, odpowiadają za strategiczną politykę regionalną, zarządzanie funduszami europejskimi oraz realizację projektów poprawiających jakość życia mieszkańców. Dzięki tym strukturom regiony zyskują możliwość realizacji inwestycji dostosowanych do lokalnych potrzeb, wspierania przedsiębiorczości, turystyki czy ochrony dziedzictwa kulturowego.
Priorytety Małopolski? Zdrowie i bezpieczeństwo
Zdrowie mieszkańców regionu to jeden z filarów działań samorządu. W 2024 roku na inwestycje w 16 wojewódzkich placówkach medycznych Urząd Marszałkowski przeznaczył ponad 85 mln złotych, co pozwoliło na realizację 43 zadań. Kluczowym projektem jest modernizacja przychodni onkologicznej w krakowskim oddziale Narodowego Instytutu Onkologii, na którą przeznaczono 20 mln zł. Remont i rozbudowa budynku przy ul. Garncarskiej stworzą wyspecjalizowane unity narządowe, podnosząc jakość opieki. Wsparcie otrzymują także placówki opieki długoterminowej i hospicyjnej w Olkuszu, Krakowie i Brzesku. Program Małopolski Tele-Anioł, z budżetem 155 mln zł, do 2029 roku obejmie tysiące osób, ratując zdrowie i życie dzięki elektronicznym opaskom. W 2025 roku na ochronę zdrowia przeznaczono już 77 mln zł dla 12 podmiotów. To kluczowe projekty, zwłaszcza w obliczu opieszałości jaką aktualnie wykazuje NFZ w rozliczeniach świadczeń dla szpitali.
Bezpieczeństwo to kolejny priorytet. Projekt „Bezpieczna Małopolska – Bon na ratowanie – Straż Pożarna” (65,7 mln zł) pozwoli wyposażyć 63 jednostki OSP w nowe samochody ratowniczo-gaśnicze. Doświetlenie niemal 100 przejść dla pieszych za 4 mln zł wspiera cel redukcji wypadków drogowych do zera do 2050 roku.
Infrastruktura i transport: łącząc region
Samorząd województwa aktywnie rozwija infrastrukturę drogową, pieszą i rowerową. W 2024 roku pociągi organizowane przez województwo przewiozły rekordowe 26,5 mln pasażerów. System Małopolskich Linii Dowozowych (MLD) objął wszystkie 22 powiaty i 110 gmin, transportując ponad 4 mln pasażerów. Podpisano umowę na zakup 25 elektrycznych zespołów trakcyjnych za blisko 300 mln zł, z czego 12 sfinansują fundusze unijne i KPO. Inwestycje drogowe obejmują obwodnice Szczurowej, Niepołomic, Brzeszcz, Zielonek i Proszowic, a także rozwój sieci VeloMałopolska (136 mln zł), w tym trasy VeloSkawa i VeloRaba. Nowe parkingi, chodniki i bezpieczne skrzyżowania, jak w Jazowsku, poprawiają dostępność i bezpieczeństwo.
Kulturalne i naukowe pielęgnowanie dziedzictwa
Małopolska celebruje Tysiąclecie Królestwa Polskiego, organizując wystawy, rekonstrukcje historyczne i wydarzenia, takie jak premiera opery Bona Sforza na Wawelu. Pod patronatem Prezydenta RP, obchody mają charakter ponadregionalny. Kluczową inwestycją jest budowa nowej siedziby Filharmonii im. K. Szymanowskiego w Krakowie, z budżetem 451 mln zł do 2032 roku. Po sukcesie Małopolskiego Centrum Nauki Cogiteon i hangaru Heksagon, region stawia na kulturę i naukę jako fundamenty tożsamości.
Sport i turystyka - aktywność jako promocja regionu
Programy „Małopolska na sportowo” (2,2 mln zł) i „Małopolski Klub” (5 mln zł) wspierają wydarzenia sportowe i kluby, a „Już pływam” (3 mln zł) uczy dzieci pływania. Turystyka przeżywa rozkwit – w 2024 roku region odwiedziło o 25 proc. więcej osób, generując 19 mld zł przychodów. Rekordy frekwencji odnotowano na krakowskim lotnisku (11 mln pasażerów), Wawelu i w Tatrzańskim Parku Narodowym.
Fundusze Europejskie dla Małopolski 2021-2027 napędzają region. Do kwietnia 2025 roku ogłoszono 88 naborów na 5 mld zł, podpisano 232 umowy na ponad 1,1 mld zł, a kolejne projekty są w przygotowaniu. Do końca roku zaplanowano nabory na 5,5 mld zł i płatności na 471 mln zł, co pozwoli na dalsze inwestycje.
Małopolska z wizją
Działania Urzędu Marszałkowskiego pod kierownictwem Łukasza Smółki pokazują, że samorząd województwa to nie tylko administracja, ale przede wszystkim siła napędowa regionu. To o tyle ważne, że nie zawsze można liczyć na mocne zaangażowanie władzy centralnej w realizację i wsparcie akurat tych projektów, które dany region najbardziej potrzebuje.
źr. wPolsce24
