Gospodarka

Byliśmy potęgą w jego hodowli, teraz znika z powodu suszy

opublikowano:
vineyard-4263398_1280
Polskie winniczki znikają w zastraszającym tempie (fot. Pixabay)
Chociaż w naszej tradycyjnej kuchni raczej pojawia się dość rzadko, przez dekady to właśnie Polska była jednym z największych światowych eksporterów ślimaka winniczka. Niestety te czasy odchodzą powoli do lamusa z powodu suszy i Francuzi będą musieli gdzie indziej szukać dostawcy swojego narodowego przysmaku.

Z powodu suszy ślimaki winniczki stają się coraz rzadsze - powiedział PAP dr hab. n. wet. Jerzy Ziętek z Wydziału Medycyny Weterynaryjnej Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie. Dodał, że Polska jest jednym z największych producentów ślimaków jadalnych w Europie.

Regionalne dyrekcje ochrony środowiska w Olsztynie, Rzeszowie i Lublinie wstrzymały tegoroczne zbiory ślimaka winniczka (łac. Helix pomatia) ze względu na spadek jego liczebności. W województwie lubelskim w latach 2012-2014 zebrano ok. 120 ton tego mięczaka, a w 2024 r. – zaledwie 12 ton.

Dr Ziętek wyjaśnił, że ślimaki do właściwego funkcjonowania wymagają - przynajmniej okresowo - wilgotnej pogody i są bardzo narażone na suszę.

"Wysokie temperatury i brak deszczu sprawiają, że ślimaki nie są w stanie właściwie funkcjonować. Zwłaszcza młode osobniki z cienkimi skorupkami łatwo wysychają. To spowalnia lub uniemożliwia ich wzrost i prowadzi do braku kolejnych pokoleń" – powiedział.

W czasie suszy - wyjaśnił naukowiec – ślimak chowa się w skorupce i zabezpiecza wejście wysychającym śluzem. Następnie zwierzę spowalnia swoje funkcje życiowe i oczekuje na deszcz.

Dr Ziętek spodziewa się, że w związku z występującymi w Polsce suszami populacja ślimaka będzie ograniczała się do dolin rzecznych, bagien i innych wilgotnych miejsc.

"Nasze poczciwe winniczki na skutek zmian klimatycznych niestety będą występować coraz rzadziej. Nie zdziwię się, jeśli w końcu zostaną zwierzętami chronionymi, tak jak inny gatunek winniczkowatych, czyli ślimak żółtawy (łac. Helix lutescens)" – powiedział. Jak dodał, ślimak żółtawy występuje we wschodniej Polsce, jest pod ochroną i nie wolno go zbierać.

Z ogrodu na stoły

Winniczki znali już starożytni Rzymianie, którzy hodowali je w specjalnych parkach i tuczyli za pomocą mąki i wina. Po upadku imperium rzymskiego sposoby przyrządzania tych mięczaków zachowali chrześcijańscy mnisi, którzy traktowali potrawy z mięsa ślimaka jako danie postne. Na ziemie dzisiejszej Polski winniczki trafiły w średniowieczu. Hodowano najczęściej w winnicach, które zakładano przy klasztorach. Stąd polska nazwa. Natomiast na Wyspach Brytyjskich zachowała się nazwa "Roman snail", czyli ślimak rzymski.

Winniczki są największymi ślimakami lądowymi w Polsce. Dr Ziętek podał, że są dobrym źródłem białka, ich mięso ma mało tłuszczu. Kawior i śluz winniczków są również wykorzystywane w przemyśle kosmetycznym.

"Polska jest jednym z największych w Europie producentów ślimaków jadalnych. Nasze ślimaki hodowlane są bardzo wysoko oceniane" - powiedział ekspert.

Mięczaki zbiera się w ich naturalnym środowisku, jednak w polskich warunkach klimatycznych dojrzałość płciową i właściwy rozmiar osiągają późno, bo po czterech latach. "W warunkach hodowlanych udaje się skrócić ten czas do dwóch lat, ale to nadal stosunkowo długo" - uzupełnił.

Alternatywą - przyznał naukowiec - mogą być fermy ślimaka szarego (łac. Cornu aspersum), który rozmiary winniczka jest w stanie osiągnąć w ciągu roku.

Ślimaki są obojnakami, kopulacja u nich trwa niemal 12 godzin, dlatego w starożytnym Rzymie ich mięso było uważane za afrodyzjak. Po zapłodnieniu osobniki składają w ziemi ok. 60 jaj. Po paru tygodniach wykluwają się młode, które do wzrostu potrzebują wilgoci, roślin i – najlepiej – wapiennej gleby. W warunkach suszy są narażone na wysychanie i inwazje pasożytów.

źr. wPolsce24 za PAP (Piotr Nowak)

Gospodarka

Wszystko jasne. Narodowy Bank Polski zabrał głos w sprawie pieniędzy Trybunału Konstytucyjnego

opublikowano:
Zarząd NBP zabrał głos w sprawie pieniędzy dla TK
Zarząd NBP zabrał głos w sprawie pieniędzy dla TK (fot. wPolsce24)
Narodowy Bank Polski (NBP) przedstawił oficjalne stanowisko dotyczące obsługi bankowej Trybunału Konstytucyjnego. Podczas wystąpienia prasowego w siedzibie banku głos zabrał członek zarządu NBP Paweł Szałamacha, informując o czasowym wstrzymaniu możliwości realizowania zleceń płatniczych z rachunków tej instytucji.
Gospodarka

Tyle kosztuje nas dług Tuska? To oni na nas zarabiają

opublikowano:
Andrzej Domański zadłużył Polskę, jak nikt wcześniej
Andrzej Domański zadłużył Polskę, jak nikt wcześniej (fot. PAP/Marian Zubrzycki)
110 miliardów złotych wyrzuconych w błoto – tyle tylko w 2026 roku mogą pochłonąć same koszty obsługi polskiego zadłużenia. Gigantyczna dziura budżetowa, lawinowo rosnący dług i rekordowe odsetki, które zjadają pieniądze Polaków – rząd Donalda Tuska prowadzi polskie finanse publiczne prosto na ścianę, topiąc kraj w spirali zobowiązań, za które zapłacą kolejne pokolenia.
Gospodarka

Ile kosztuje ubezpieczenie domu lub mieszkania?

opublikowano:
2026111608433
(fot. unsplash.com)
Ubezpieczenie domu lub mieszkania nie ma stałej ceny: roczna składka zależy od wartości nieruchomości, zakresu ochrony i ryzyka przypisanego do adresu. Żeby poznać koszt, porównaj oferty przygotowane dla tego samego lokalu i z takimi samymi sumami ubezpieczenia. Sama najniższa składka nie pokaże Ci, ile pieniędzy otrzymasz po szkodzie.
Gospodarka

Bój o przyszłość LW Bogdanka! Sejmik żąda gwarancji dla kopalni, wypłaty premii i ochrony przed planami rządu

opublikowano:
Kopalnia węgla
(fot. Fratria/ Andrzej Skwarczyński)
Lubelski Węgiel Bogdanka nie może paść ofiarą centralistycznych układów ani ideologicznej transformacji energetycznej. Podczas nadzwyczajnej sesji Sejmik Województwa Lubelskiego przyjął jednoznaczne stanowisko w obronie kopalni. Radni ostrzegają przed ryzykiem upadku zakładu i żądają natychmiastowych decyzji inwestycyjnych, zabezpieczenia nowej koncesji oraz terminowej wypłaty pełnych premii dla pracowników.
Gospodarka

Pilne! NBP wstrzymuje wypłaty z kont Trybunału Konstytucyjnego

opublikowano:
Adam Glapiński
fot. Fratria
Narodowy Bank Polski podjął decyzję o zablokowaniu realizacji zleceń płatniczych z rachunków Trybunału Konstytucyjnego. Jak informuje portal wPolityce.pl, powołując się na komunikat banku centralnego, ruch ten jest reakcją na złożenie w NBP dwóch sprzecznych zestawów dokumentów dotyczących tego, kto ma prawo dysponować środkami finansowymi Trybunału.
Gospodarka

Nowy właściciel TVN zapowiada cięcia. Na jaw wyszły luksusowe wyjazdy

opublikowano:
Siedziba TVN
Nowy właściciel TVN prześwietlił rachunki koncernu. (fot. Fratria/ Andrzej Wiktor)
Nowe kierownictwo Skydance po sfinalizowaniu przejęcia Warner Bros. Discovery rozpoczęło szczegółowy audyt finansów poprzednich władz. Analiza ujawniła rachunki na dziesiątki milionów dolarów przeznaczone na luksusowe kanapki i soki z sieci Erewhon, wykwintne sushi w hotelach oraz drogie wyjazdy prasowe. W obliczu 80 miliardów dolarów zadłużenia koncern zapowiada teraz głębokie cięcia budżetowe oraz redukcję zatrudnienia.