Europa wysycha. Komisja Europejska bije na alarm. Susza uderzy w nasze portfele?
Rekordowe spadki plonów
Zgodnie z najnowszymi prognozami JRC, tegoroczne zbiory wszystkich letnich upraw w Unii Europejskiej zostały drastycznie obniżone i kształtują się poniżej średniej z ostatnich pięciu lat – nawet o 14%. Skala strat jest zróżnicowana w zależności od uprawy:
- Kukurydza – plony spadną średnio o 7% w całej UE.
- Soja – prognozowany spadek aż o 14%.
- Ziemniaki – plony będą niższe o 6%.
- Rzepak – przewidywany spadek o 5%.
W trzech krajach najbardziej dotkniętych kryzysem – Francji, południowych Niemczech oraz północnych i środkowych Włoszech – straty w kukurydzy są szczególnie dotkliwe i przekraczają 10% w porównaniu do średniej pięcioletniej.
Czytaj także
Które regiony ucierpiały najbardziej?
Analitycy JRC wskazują na krytyczną sytuację w wielu krajach Europy Zachodniej i Środkowej. Do regionów, w których uprawy uległy znacznemu zniszczeniu, a straty w plonach są bardzo poważne, należą:
- Francja
- Południowe Niemcy
- Północne i środkowe Włochy
- Austria
- Czechy
- Słowacja
- Węgry
- Zachodnia Rumunia
Na tych obszarach wysokie temperatury połączone z brakiem opadów poważnie zaburzyły kwitnienie i formowanie się plonów. Dodatkowym czynnikiem pogłębiającym kryzys są ograniczenia w dostępie do wody do nawadniania, co jeszcze bardziej zwiększyło stres roślin. Umiarkowane, ale wciąż odczuwalne straty odnotowano w krajach Beneluksu, Słowenii i Chorwacji, gdzie szczególnie ucierpiała kukurydza, zwłaszcza na polach bez nawadniania.
Rekordowe zjawisko El Niño
Zdaniem brytyjskiego Met Office, tegoroczne ekstremalne zjawisko pogodowe jest bezprecedensowe. El Niño w 2026 roku jest najintensywniejszym od XIX wieku. To właśnie ono jest głównym sprawcą fal upałów i niedoborów wody, które dotknęły Europę. Upały i susza zmniejszyły żyzność gleby i przyrost biomasy, osłabiły wypełnianie ziarna i przyspieszyły starzenie się roślin, co doprowadziło do niedorozwoju nasion i przedwczesnego obumierania upraw.
Brak paszy dla zwierząt
Kryzys dotyka nie tylko uprawy przeznaczone bezpośrednio dla ludzi. Susza i upały znacząco ograniczyły dostępność pastwisk i przyrost biomasy, co budzi poważne obawy o dostawy pasz dla zwierząt gospodarskich w wielu regionach Europy. To z kolei może przełożyć się na problemy w hodowli i dalszy wzrost cen produktów pochodzenia zwierzęcego.
Czy jest szansa na poprawę?
Prognozy pogody na najbliższe dni przewidują ochłodzenie i opady w zachodniej i środkowej Europie. Niestety, jak podkreślają eksperci JRC, nadejdą one zbyt późno, aby zrekompensować już poniesione straty. Zbiory większości ozimin zostały już zakończone, a ich plony – choć bliskie średniej – nie odwrócą niekorzystnego bilansu dla letnich upraw.
Reakcja Komisji Europejskiej
Christophe Hansen, unijny komisarz ds. rolnictwa i żywności, podkreślił wagę sytuacji:
To lato było szczególnie trudne dla rolników w całej UE. Susza i ekstremalne upały wywierają coraz większą presję na uprawy, pasze, zwierzęta gospodarskie i dochody rolników. Uważnie monitorujemy rozwój sytuacji. Te wydarzenia przypominają nam, że musimy przygotować się na przyszłość, w której ekstremalne zjawiska pogodowe będą występować częściej."
Komisja zapowiada dalsze wsparcie dla rolników w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (CAP), m.in. poprzez inwestycje w wydajne systemy nawadniania, infrastrukturę odporną na zmiany klimatu oraz technologie oszczędzające wodę.
źr. wpolsce24 za JRC MARS Bulletin/The Brussels Times
Czytaj także
