Dlaczego to koniec Tuska? Ważny tekst Świrskiego. Syndrom szczurów

W 1957 roku amerykański biolog Curt Richter przeprowadził eksperyment, w którym umieszczał szczury w wysokich słojach z wodą. Dzikie osobniki, pozbawione jakiejkolwiek nadziei, poddawały się i tonęły zaledwie po kilkunastu minutach. Wystarczyło jednak wyciągnąć je na kilka sekund tuż przed ostatecznym opadnięciem na dno i włożyć z powrotem. Zwierzęta, które zyskały przeświadczenie, że ratunek istnieje, potrafiły walczyć o życie przez blisko sześćdziesiąt godzin.

W opublikowanym w Dniu Wszystkich Świętych felietonie były szef KRRiT odwołał się do tej obserwacji, by przypomnieć rządzącym podstawową prawdę o polskim kodzie kulturowym: Polacy to naród, który pamięta, jak smakuje przetrwanie.

Pamięć pokoleń silniejsza niż represje

Jak zauważa Świrski, próby formatowania polskiego społeczeństwa nie są niczym nowym. Przez niemal pół wieku komunistyczny aparat represji dysponował pełnią władzy, cenzurą, armią i poparciem wschodniego mocarstwa. Cel był jasny: wyhodować nowego, posłusznego człowieka, wyzutego z narodowej tożsamości i przywiązania do tradycyjnych wartości.

Projekt ten zakończył się spektakularnym fiaskiem:

Komuna była słojem pełnym po brzegi, ze szczelnym wiekiem, z całym aparatem po drugiej stronie szkła. Miała za sobą imperium, armię, służby, monopol na papier i na eter, czterdzieści pięć lat na wychowanie sobie posłusznego społeczeństwa. I nie dała rady. Polacy wyszli z tego słoja z Kościołem, z rodziną, z pamięcią, z językiem, z wszystkim, co system miał rozpuścić.”

To właśnie kapitał tamtych zmagań sprawia, że dzisiejsze społeczeństwo wykazuje niezwykłą odporność na inżynierię społeczną i autorytarne zapędy. Ktoś, kto pamięta stan wojenny, czołgi na ulicach i godziny milicyjne, a później oglądał upadek tego kolosa na glinianych nogach, zyskuje wewnętrzny pancerz: „ma w sobie zapis, którego nie da się wymazać żadną propagandą: pamięta, że ręka, która wyjmuje ze słoja, istnieje”.

Nowe metody, stara mentalność

Współczesne techniki pacyfikowania konserwatywnego oporu – choć ubrane w europejskie hasła o „przywracaniu praworządności” – budzą jednoznaczne skojarzenia z metodami z przeszłości. Siłowe przejmowanie instytucji, presja na niezależne organy państwa i próby kneblowania niewygodnych mediów to próba ponownego zamknięcia wieka nad polskim społeczeństwem.

Rządzący uciekają się do metod bezprecedensowych w III RP:

Zagrożenie jest realne: niezaprzysiężeni ludzie wprowadzani do gmachu Trybunału bocznym wejściem, ustawa o cenzurze przygotowana na moment, gdy prezydent przestanie być przeszkodą, prokuratura jako narzędzie, media jako chór. - zauważa Świrski

Różnica polega na tym, że dzisiejsza elita władzy przecenia własne siły. Nie stoi za nią ani monolityczne imperium, ani dekady bezwzględnego monopolu informacyjnego. Próbuje zarządzać strachem w realiach wolnego przepływu myśli, napotykając opór ludzi, którzy nie dają się łatwo zastraszyć:

To jest ta różnica, której obecny obóz nie rozumie, bo w dużej części składa się z ludzi, którzy w PRL siedzieli po stronie ręki trzymającej wieko. Oni pamiętają, jak się zamyka słój. Nie mają pojęcia, jak wygląda sześćdziesiąt godzin pływania.”

Groby, które przypominają o wolności

Dla Polaków obrona suwerenności i tożsamości nie jest abstrakcyjnym hasłem z podręczników, lecz ciągłością rodzinną. Każdego roku, gdy naród gromadzi się na cmentarzach, wraca pamięć o tych, którzy stawili czoła totalitaryzmom XX wieku: dziadkach zesłanych na Sybir, ofiarach niemieckiej okupacji, wysiedlonych rodzinach czy rodzicach więzionych za walkę z reżimem.

Te mogiły to nie tylko miejsca żałoby, ale fundament narodowego hartu ducha. Pokazują, że każda próba narzucenia kagańca spotka się ze zorganizowanym, cierpliwym i nieugiętym oporem. Naród, który przetrwał zabory, okupację i komunizm, nie ugnie się przed doraźnymi dekretami współczesnych inżynierów dusz:

Te groby są dowodem na to, że ręka istnieje. I dlatego ten naród nie utonie w piętnaście minut, choćby ktoś bardzo na to liczył. - podsumowuje Świrski.

źr. wPolsce24 za x.com/Maciej Świrski