Ukraińcy już nie wyleczą się za darmo w Polsce. Ten przywilej zachowają tylko nieliczni
Po rosyjskiej inwazji na Ukrainę 24 lutego 2022 r. Polska wprowadziła nadzwyczajne rozwiązania, które umożliwiały uchodźcom legalny pobyt oraz dostęp do opieki zdrowotnej bez konieczności posiadania ubezpieczenia. Przez długi czas Ukraińcy mogli korzystać z szerokiego katalogu świadczeń, jednak wraz z wygaszaniem przepisów pomocowych zakres tych uprawnień stopniowo się zmniejszał.
Już 30 września ubiegłego roku dorośli obywatele Ukrainy bez ubezpieczenia zdrowotnego w Polsce utracili prawo do refundacji leków oraz leczenia stomatologicznego. Nadal jednak mogli korzystać z podstawowej opieki zdrowotnej, ambulatoryjnej opieki specjalistycznej oraz leczenia szpitalnego, nawet jeśli nie opłacali składki.
Bezpłatna opieka zdrowotna tylko dla nielicznych
Kolejny etap zmian zacznie obowiązywać 5 marca. Od tego dnia prawo do bezpłatnej opieki zdrowotnej zachowają jedynie dorośli obywatele Ukrainy będący ofiarami tortur lub gwałtu, dzieci i młodzież, kobiety w ciąży lub w połogu, osoby posiadające zaświadczenie o zamieszkaniu w ośrodku zbiorowego zakwaterowania, a także ranni i poszkodowani w wyniku działań wojennych. Jak wyjaśnił w rozmowie z PAP adiunkt z Uniwersytet Warszawski, specjalista prawa medycznego i farmaceutycznego Wojciech Rożdżeński, pozostali Ukraińcy będą musieli opłacać składkę zdrowotną, aby korzystać z publicznego systemu ochrony zdrowia.
Warunkiem dostępu do bezpłatnych świadczeń pozostaje posiadanie numeru PESEL oraz statusu UKR, który potwierdza legalny pobyt w Polsce. Jednocześnie z katalogu bezpłatnych świadczeń wyłączone zostaną m.in. procedury leczenia niepłodności oraz usuwanie zaćmy. Narodowy Fundusz Zdrowia podkreśla, że dostęp do pełnego zakresu świadczeń jest możliwy wyłącznie w przypadku posiadania jakiegokolwiek tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego, zarówno obowiązkowego, jak i dobrowolnego.
Dane Ministerstwo Zdrowia oraz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji pokazują, że od wybuchu wojny obywatele Ukrainy wpłacili do systemu więcej składek zdrowotnych, niż wyniosły koszty ich leczenia w Polsce. W latach 2022–2024 wpływy ze składek zdrowotnych Ukraińców przekroczyły 9 mld zł, podczas gdy koszt świadczeń udzielonych uchodźcom wojennym wyniósł w tym czasie 2,1 mld zł.
Niższe koszty leczenia
NFZ kończy rozliczenia za ubiegły rok dopiero w drugiej połowie lutego, dlatego pełne dane dotyczące składek wpłaconych w 2025 r. nie są jeszcze znane. Wiadomo jednak, że koszt leczenia obywateli Ukrainy w 2025 r. był niższy niż rok wcześniej i wyniósł ponad 723 mln zł.
W pierwszym roku po wybuchu pełnoskalowej wojny z publicznej opieki zdrowotnej w Polsce skorzystało blisko 652 tys. obywateli Ukrainy, a koszt tych świadczeń sięgnął niemal 515 mln zł. W 2022 r. do NFZ wpłynęło jednocześnie 2,2 mld zł składek zdrowotnych zapłaconych przez Ukraińców. Rok później liczba pacjentów wzrosła do ponad 802 tys., a koszt leczenia wyniósł około 850 mln zł, przy wpływach składkowych przekraczających 3 mld zł. W 2024 r. z systemu skorzystało ponad 523 tys. Ukraińców, a koszt udzielonych im świadczeń wyniósł 747 mln zł, podczas gdy wpłaty do Funduszu sięgnęły 3,79 mld zł.
źr. wPolsce24 za PAP
