Drożyzna w Europie: różne sposoby walki, zmarnowana szansa w Polsce
W Szwecji obywatele rozpoczęli bojkot sklepów spożywczych, domagając się obniżek cen. Na Węgrzech rząd wprowadził regulację marż handlowych na wybrane produkty. A w Polsce? Przypomnijmy, że propozycja obniżenia VAT na żywność została odrzucona przez większość parlamentarną, mimo że mogła być realnym wsparciem dla milionów polskich rodzin.
Szwedzi bojkotują, premier reaguje
W Szwecji od poniedziałku trwa tygodniowy bojkot sklepów spożywczych należących do największych sieci – Ica, Coop i Axfood. Organizatorzy akcji, w tym influencerzy i osoby prywatne, chcą wymusić na handlowcach obniżenie cen. Dane firmy badawczej Matpriskollen wskazują, że w lutym ceny żywności wzrosły najszybciej od dwóch lat, a w niektórych przypadkach skoczyły o ponad 20 proc. w porównaniu do stycznia.
Bojkot popiera szwedzka opozycja. Lewica oskarża sieci handlowe o „rabunek”, a socjaldemokraci naciskają na rząd, by podjął interwencję. W odpowiedzi premier wezwał szefów handlowych gigantów na rozmowy i zapowiedział współpracę na rzecz obniżenia cen. Równocześnie szwedzki Urząd ds. Konsumentów wskazał, że na tamtejszym rynku brakuje konkurencji, co dodatkowo sprzyja wzrostowi cen.
Węgry regulują marże handlowe
Na Węgrzech od poniedziałku obowiązują przepisy ograniczające marże handlowe do 10 proc. na wybrane produkty spożywcze. Rząd Viktora Orbána uznał, że niektóre marże sięgały nawet 129 proc., co uznano za nieuzasadnione. Sieci handlowe nie zgodziły się na dobrowolne obniżki, więc władze wprowadziły przymusowe regulacje.
Nowe przepisy obejmują największe sieci handlowe i mają obowiązywać do końca maja, choć rząd zapowiedział możliwość ich przedłużenia. Jeśli sklepy będą próbowały rekompensować straty, podnosząc ceny innych produktów, regulacje mogą objąć całą branżę spożywczą.
Polska zmarnowana szansa
Podczas gdy inne kraje podejmują działania, by ulżyć obywatelom, w Polsce rządząca koalicja 6 marca zablokowała projekt obniżenia VAT na żywność do 0 proc. Sejm odrzucił także propozycje obniżenia podatku na gaz i energię elektryczną. Projekty, które mogłyby pomóc konsumentom w czasach wysokiej inflacji, zostały odrzucone większością głosów 235 do 203.
Podczas gdy Szwecja i Węgry szukają sposobów na ograniczenie cen żywności, Polska nie skorzystała z szansy na realne wsparcie dla obywateli. Działania podjęte w innych krajach pokazują, że interwencja państwa w handel detaliczny nie jest niemożliwa. Pytanie brzmi, czy polski rząd zamierza zrobić cokolwiek, by ulżyć konsumentom, czy też będzie się przyglądać, jak ceny wciąż rosną.
źr. wPolsce24 za PAP
