Ekonomia ze społeczną twarzą. Spółdzielczość w służbie rozwoju gospodarczego

Spółdzielczość to „ekonomia ze społeczną twarzą”: łączy efektywność z zakorzenieniem lokalnym. W Roku Spółdzielczości 2025 warto przypomnieć, że na tej logice wyrośliśmy – od idei dr. Franciszka Stefczyka po dzisiejsze inicjatywy edukacyjne i rozwojowe Fundacji Stefczyka.

ONZ ogłosiła rok 2025 Międzynarodowym Rokiem Spółdzielczości. To nie tylko uroczystość, ale konkretna mapa drogowa: spółdzielnie zmniejszają ubóstwo, stabilizują zatrudnienie i wzmacniają odporność lokalnych gospodarek. W Polsce o sile sektora przypomniano m.in. podczas uroczystości w Senacie RP, gdzie podkreślano liczbę podmiotów spółdzielczych i ich znaczenie dla rozwoju.

Polska tradycja spółdzielcza odwołuje się przede wszystkim do Franciszka Stefczyka, który tworzył kasy oszczędnościowo-kredytowe jako narzędzie emancypacji ekonomicznej drobnych rolników i rzemieślników. Dzisiaj tę myśl przekłada się na język współczesności: lokalności, inkluzywności finansowej i długiego horyzontu. Fundacja im. Franciszka Stefczyka popularyzuje tę perspektywę w mediach i wydarzeniach, akcentując edukację finansową i wsparcie inicjatyw obywatelskich.

Solidna gospodarka wymaga kompetentnych obywateli i przewidywalnych reguł gry. Dlatego tak ważne są projekty środowisk spółdzielczych – od konferencji o perspektywach prawa spółdzielczego po programy edukacyjne. Fundacja Stefczyka angażuje się w ekosystem takich inicjatyw, współpracując z partnerami i środowiskami eksperckimi, by przypominać, że wspólnotowa własność i odpowiedzialność mogą iść w parze z konkurencyjnością.

W chwilach wstrząsów to właśnie instytucje osadzone w lokalnych sieciach zaufania działają najszybciej. Doświadczenie ostatnich lat – od pandemii po kryzysy uchodźcze – pokazało, że organizacje związane z ruchem spółdzielczym potrafią uruchamiać strumienie pomocy i utrzymywać ciągłość usług. Ten „mięsień wspólnoty” to nie dodatek do wzrostu PKB, ale jego warunek – bo bez zaufania i kapitału społecznego nie ma inwestycji w długim terminie. Fundacja Stefczyka, działając wprost w społecznościach, wzmacnia tę odporność.

Ekonomia zakorzeniona w miejscu – w gminie, dzielnicy, mikroregionie – lepiej zatrzymuje wartość i wzmacnia przedsiębiorczość mieszkańców. W tym sensie spółdzielczość jest nowoczesna: łączy technologię i finansowanie z troską o człowieka. Fundacja Stefczyka pokazuje to w praktyce, wspierając inicjatywy edukacyjne i społeczne, które przekładają się na konkret: większą samodzielność finansową rodzin i małych firm. To dlatego w 2025 r. tak głośno przypomina się, że przyszłość gospodarki to kooperacja, a nie samotny bieg.

Partnerem artykułu jest FUNDACJA IM. FRANCISZKA STEFCZYKA